22 september 2009

In de vroege ochtend van 18 september 2009 werd Apyka’y, een nederzetting van de Guarani Kaiowá gemeenschap in Brazilië, aangevallen door tien gewapende mannen die in het wilde weg schoten afvuurden. Hierbij raakte één Indiaan gewond.

De bendeleden mishandelden en verwondden andere Indianen met messen en staken hun onderkomens in brand. Deze werden vernietigd met al hun bezittingen.

De overvallers dreigden de Indianen te doden als ze niet zouden vertrekken uit hun kamp dat was opgezet aan de rand van de weg. De bewoners beschikken niet over de middelen om hun kamp opnieuw op te bouwen en leven in angst voor nog meer aanvallen.

Uit verslagen die Survival International hebben bereikt blijkt dat bewakers van de plaatselijke veeboer de Indianen de toegang tot water op het landgoed ontzeggen. Men vermoedt dat de boer de gewapende mannen heeft opgedragen om geweld tegen de gemeenschap te gebruiken, om hen ervan te weerhouden water te halen.

De Guarani-Kaiowá van Apyka’y hebben zes jaar lang onafgebroken gewoond langs de kant van de weg. Ze hebben al verschillende malen geprobeerd om terug te keren naar hun ‘Tekoha’ (voorouderlijke land), waarvan ze tien jaar geleden verdreven werden toen boeren het in beslag namen.

Na de laatste poging van de Indianen om zich op hun land te vestigen, wist de veeboer een uitzettingsbevel van het gerechtshof te bemachtigen. Het gevolg was dat de gemeenschap afgelopen april wederom werd verdreven.

De gemeenschap van Apyka’y schreef in juni een wanhopige brief naar de FUNAI, het Braziliaanse Ministerie van Indiaanse zaken, die met klem werd verzocht zich aan de afspraak te houden om alle gebieden van de Guarani af te bakenen.

‘Gaat u land afbakenen voor de Indiaan?...
We moeten weten wat er met ons land gebeurt...
Hebben we wel of niet ons land verloren?...
Gaat u wel of niet de landkwestie oplossen?...
Dit moet echt worden opgelost. Voor onze gemeenschap is dit van levensbelang.’

De laatste aanval vond plaats vier dagen nadat het kamp van een andere Guarani-Kaiowá gemeenschap, die zich langs de snelweg had gevestigd, plat gebrand werd door bewakers van een veeboer.

Bron: Survival International - www.survival-international.nl
Bron: Cimi  - www.cimi.org.br

14 september 2009

Door: Paul Wolters

Op 14 september 2009 hebben niet nader geïdentificeerde personen ongeveer 35 huizen van de inheemse Guarani Kaiowá verbrand, in hun dorp Nhãnderu Laranjeira in de staat Mato Grosso do Sul. De Guarani Kaiowá waren zelf niet in het dorp, omdat ze 11 dagen geleden door een rechterlijke uitspraak gedwongen waren om hun land te verlaten. Zij kampeerden inmiddels buiten hun gebied, langs de snelweg BR-163. Ze wachten al lange tijd op afbakening van hun land.

De ongeveer 130 Guarani Kaiowá zagen hoe de brand hun huizen vernielden, evenals de rest van hun bezittingen. Tijdens de nacht bleven de aanstichters van de brand de Indianen schrik aanjagen door uit hun auto's brandende voorwerpen te gooien en door de lampen van de auto's dicht op de hutten van de weg te richten. De hele gemeenschap bracht de nacht door zonder te slapen, uit angst voor verdere aanslagen.

Het federale ministerie werd ingeschakeld en beloofde de politie te sturen, maar dat is niet gebeurd. Volgens Zezinho, een van de leiders van de Guarani, zijn zijn mensen verbijsterd omdat niet alleen hun huizen verbrand zijn, maar ook de geesten van degenen die met hen leefden op hun land.

Tijdens de nacht waagde een klein groepje Guarani Kaiowá het nog om naar het oude dorp te gaan om kleine dieren te redden. Maar de meeste van de dieren, zoals kippen en honden, waren al gedood.

Voor een engelstalig achtergrondartikel over de ontruiming, lees hier.

Bron: Cimi  - www.cimi.org.br

Juni 2009

Door: Paul Wolters

Op 21 mei 2009 werd Xukuru-leider Marcos Luidson veroordeeld tot tien jaar en vier maanden gevangenisstraf en een boete van 50.000 reais (18.000 euro). De Federale rechtbank van de deelstaat Pernambuco gaf deze straf zonder diverse getuigenissen van de verdedigende partij te horen. Deze waren gepland voor 26 mei. De verklaring van gedeputeerde Fernando Ferro stond geagendeerd voor 28 mei. Ook niet gehoord werd Raquel Dodge van het Openbaar Ministerie.

De zaak dateert van 2003. Na een poging tot moord op Marcos, waarbij twee van zijn begeleiders, eveneens Xukuru, gedood wrden, kwam de gemeenschap in opstand tegen een rivaliserende groep, die verantwoordelijk was voor de moorden. Er waren vragen over allianties van deze groep met de voormalige invallers van het Xukuru-gebied, die nog steeds beweerden dat het land van hen was. Bij de schermutselingen werden voorwerpen en huizen in het dorp vernield. Marcos, beter bekend als Marquinho, wordt beschuldigd van het organiseren van de opstand, wat hij ontkent.

Conflicten over landrechten

Het geweld – dat ook vandaag voortduurt – staat in de context van het landconflict tussen de Xukuru en de voormalige landeigenaren. Het land van de inheemse Xukuru is gelegen in het landelijke gebied van Pesqueira, in de staat Pernambuco. Sinds de Xukuru hun land opeisen, dat uiteindelijk ook werd erkend door de federale regering en in 2002 werd afgebakend, lijden zij onder geweld, intimidatie en moord geïnitieerd door de voormalige landeigenaren. Marquinho's vader, Chicão Xukuru, werd tijdens deze strijd in 1998 vermoord.

Beide al eerder genoemde getuigen Ferro en Dodge waren aanwezig op de dag na het conflict om de verklaringen van de betrokkenen op te nemen.

Criminalisering van gemeenschapsleiders

Cacique (red. = leider) Marcos Luidson werd veroordeeld tot tien jaar en vier maanden gevangenis, plus een boete van 50.000 Braziliaanser reais (ongeveer 18.000 euro). Bij het horen van dit nieuws over de veroordeling, zei hij dat hij dit besluit had verwacht. De hele gemeenschap begrijpt dat het effect verder reikt dan degenen die worden beschuldigd. Ten minste 43 Xukuru - de meesten van hen met een leidende positie in de gemeenschap – staan momenteel terecht;twee zijn al in de gevangenis gezet; 31 zijn veroordeeld, en nog eens tien wachten op de beslissing.

Het is algemeen bekend dat de elite, politici en economische belangengroepen een belangrijke rol spelen bij de poging om de Xukuru-gemeenschap te ontwrichten door middel van criminalisering van hun leiders. Tijdens het onderzoek naar de poging tot moord en de erop volgende opstand werd Marquinho vaker bestempeld als provocateur in plaats van slachtoffer.

Uitspraak ter discussie

Mensenrechtenorganisaties van Pernambuco stellen vragen bij het onderzoek en de gerechtelijke procedure na het conflict. In het geval van Marquinho oordelen advocaten dat het recht op een goede verdediging hier niet verleend is en dat de hoogte van de straf buitensporig is. Men zal dan ook beroep aantekenen bij de 5de Regionale Federale Rechtbank in Recife.

Ondersteuning

Dom Francisco Biasin, bisschop van Pesqueira, vroeg in een memorandum: "Hoe is het mogelijk dat een leider veroordeeld wordt zonder eerst de getuigen te horen, dus die persoon het recht op verdediging te onthouden? Hoe is het mogelijk om vooraf iemand schuldig te vinden, zonder bewijs tegen de verdachte te hebben, alleen onder het mom van te maken hebben met een ‘gevaarlijk’ persoon”? De bisschop wijst erop dat de criminalisering beoogt te tornen aan de eigenwaarde van de inheemse gemeenschap en om hen intern te verdelen, zodat de Xukuru-strijd verzwakt wordt.

Ook de voorzitter van de Wetgevende Macht van Pernambuco, Isaltino Nascimento, veroordeelt het vonnis.

De situatie was al doorgegeven aan de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) in maart 2009.

Video's over de Xukuru:

"Xukuru: Moed boven angst"

"De Andere Wereld van Chicão= Xukuru", over de strijd van de Xukuru na de moord op de Cacique Chicão, vader van Cacique Marquinho

"Een interview met Xukuru leider Marquinho en fragmenten van theatrale presentaties van de jongerengroep van de Xukuru"

"Een deel van een documentaire over de Xukuru"

Bron: Cimi  - www.cimi.org.br

6 mei 2009

Door   : Paul Wolters
Foto's : Egon Heck (CIMI)

Afgelopen zondagnacht, 4 mei 2009, hebben ongeveer 700 inheemse vertegenwoordigers uit heel Brazilië een kamp opgeslagen tegenover het Braziliaanse parlement om op te komen voor hun rechten. Dit is de jaarlijkse "Acampamento Terra Livre". Tot 8 mei zullen er discussies, workshops en protestmarsen zijn. Het belangrijkste punt van dit moment is de goedkeuring van de nieuwe statuten van inheemse volkeren.

Iets na middernacht draaien tientallen bussen de Esplanada de Ministerios op, vol met indianenen uit heel Brazilië. De Esplanada is het centrum van politieke macht in het land en de indianen zullen er kamp opslaan, recht tegenover de beroemde parlementsgebouwen. Honderden indianen springen uit de bussen en beginnen direct met het lossen van het materiaal voor de bouw van de tenten: bamboestokken, die zullen worden bedekt met zwart plastic.

Het jaarlijkse Acampamento Terra Livre is het belangrijkste nationale evenement van de inheemse beweging in Brazilië. Het is het enige moment dat een grote groep vertegenwoordigers van de inheemse bevolking rechtstreeks contact heeft met de “powers that be”. De inheemse vertegenwoordigers zullen gedurende vijf dagen vele thema's bespreken, zoals landrechten, gedifferentieerd onderwijs, gezondheidszorg, criminalisering van inheemse leiders en de inheemse beweging, en geweld waarvan veel inheemse gemeenschappen slachtoffer zijn.

Zwarte tenten

Tientallen verschillende inheemse volken zijn aanwezig. De Guarani Kaiowá uit de deelstaat Mato Grosso do Sul voeren eerst hun traditionele dansen uit, alvorens hun tenten op te slaan.

In een paar uur tijd zijn de zwarte barakken klaar, bekend als de behuizing van de tienduizenden landloze mensen in heel Brazilië, waaronder vele landloze inheemse gemeenschappen. Ook douches, toiletten en een keuken zijn opgebouwd. Voor de meeste van de indianen is de nacht in de Braziliaanse hoofdstad ijskoud. Alleen de Guarani, de Guarani Kaiowá en de Kaingang uit het verre zuiden en zuidoosten zijn gewend aan deze temperaturen. Veel van hen dragen gewoon shorts en slippers en drinken hun warme terreré (mate thee) uit een cuica (soort mok).

Bij dageraad verschijnen de eerste forensen op de brede straat langs het kamp. Verscheidene van hen roepen vanuit de auto beledigingen naar de inheemse vertegenwoordigers, van wie sommigen proberen wat te slapen, anderen wachten rusten tot het dag wordt en maken zichzelf alvast mooi.

Nieuw statuut

Het belangrijkste thema van dit jaar is de discussie over het nieuwe Statuut voor de inheemse bevolking. Waarover plenair gestemd zal worden. Als de tekst wordt goedgekeurd, zal deze worden verstuurd aan de overheid, en vervolgens naar het Nationaal Congres. In de hoop dat het parlement er eindelijk over zal stemmen, na meer dan 14 jaar dit tegen gehouden te hebben.

De laatste voorbereidingen zoals het ophangen van de banners, zijn gedaan en de 700 inheemse vertegenwoordigers zijn klaar, voor een week van "Acampamento Terra Livre", het kamp voor Vrij Land.

Bron: Cimi  - www.cimi.org.br

21 maart 2009

Door: Paul Wolters

Na 34 jaar strijd tussen de vijf inheemse volken en de niet-inheemse inwoners van Raposa Serra do Sol, heeft het hooggerechtshof in het voordeel van de inheemse volken beslist. De overwinning kan voor de inheemse zaak echter ook een Pyrrus-overwining blijken te zijn.

De blijdschap is groot in de inheemse gemeenschappen in Raposa Serra do Sol, in de noordelijke deelstaat Roraima, sinds bekend werd dat het hooggerechtshof hen definitief hun grond toewijst, doorlopend, zonder onderbreking door niet-inheemse bewoning.

Vermoord

Vrijdag 20 maart kwam er een einde aan het proces dat vorig jaar augustus begonnen was bij het Supremo Tribunal Federal in de hoofdstad Brasília. Het proces vormde de apotheose van meer dan vierendertig jaar strijd van het Makuxi-volk, de Taurepang, de Ingariku, de Patamona en de Wapixana, voor de erkenning van hun grondgebieden. Een strijd waarbij zij vaak slachtoffer waren van intimidatie en geweld door de hen omringende, niet-inheemse bevolking. Meer dan twintig indianen verloren daarbij het leven.
Nu krijgen deze volken definitief waar ze,ook volgens tien van de elf rechters van het hoogste Braziliaanse gerechtshof, recht op hebben: hun eigen, ononderbroken traditionele grondgebied, zonder ongewenste indringers. “We hebben veel familieleden verloren, die werden vermoord in al deze jaren van strijd, maar vandaag zijn zij bij ons om deze overwinning met ons te vieren!” aldus een geëmotioneerde Júlio Makuxi, een van de leiders van het Makuxi-volk die bij de uitspraak aanwezig was.

Van tafel geveegd

Het process werd door vriend en vijand als historisch gezien. Een afwijzing van de demarcatie zoals die in 2005 door president Lula was bevestigd, zou een gevaarlijk precedent vormen voor alle bestaande inheemse gebieden. Een bevestiging zou in ieder geval voor die gebieden rust geven. De inheemse gemeenschappen waren er echter niet gerust op.
Tot verrassing van velen, wezen de rechters van het Supremo Tribunal Federal alle bezwaren tegen de demarcatie van Raposa naar de prullenbak.
Ten eerste de claim dat het hele demarcatieproces niet correct was verlopen. Alles was zonder fouten verlopen, zo was het oordeel.
Ten tweede de stelling dat het wel “erg veel land voor weinig indianen” was (het gebied is 1,7 miljoen hectare groot en er wonen ongeveer 19.000 indianen). ‘Het lijkt misschien wel veel, naar onze maatstaven,’ aldus de president van het hof Gilmar Mendes, ‘maar het behoort hen toe en het stelt hen in staat om hun traditionele levenswijze te handhaven.’
Ten derde, de claim dat de landafbakening in ‘eilanden’ zou moeten gebeuren, waarbij de niet-inheemse bevolking tussen de inheemse volken zou blijven wonen. De rechters oordeelden dat zo´n splitsing zinloos is, omdat deinheemse volken dan nog steeds niet de mogelijkheid krijgen om hun culturen en tradities handhaven.
Ten vierde, de stelling dat inheemse gebieden in het grensgebied een bedreiging zouden vormen voor de nationale souvereiniteit en veiligheid. Onzin. Er bestaan tientallen inheemse gebieden aan de grens en dat is nooit een probleem geweest. Dat de afbakening de doodsteek zou zijn voor de economie en voor de staat Roraima. Nonsens, want er bestaan gemeentes die volledig inheems zijn en prima functioneren.
Zo werden er nog zo wat veel gebruikte bezwaren tegen de erkenning van inheems gebied van tafel geveegd.

Negentien voorwaarden

Een grote overwinning dus, op al deze punten voor de inheemse bewoners van Raposa Serra do Sol, en voor de inheemse zaak in het algemeen, wat de grote blijdschap verklaart onder de inheemse volken in het land. Het venijn zit echter in de staart. De elf rechters stelden wel negentien voorwaarden voor toekomstige demarcatie van inheems gebied en voor het beheer ervan.
De belangrijkste punten daaruit zijn de volgende. Ten eerste, inheems gebied dat al is afgebakend kan niet uitgebreid worden. Dat levert vooral problemen op voor gebieden die in het verleden zijn afgebakend, bijvoorbeeld in de jaren dertig, of tijdens de dictatuur, in de jaren zestig en zeventig. Dat zijn over het algemeen kleine reservaten, die niet overeenkomen met het traditionele grondgebied van de betrokken volken, en die veel te klein zijn om het overleven van de culturen en tradities mogelijk te maken.
Ten tweede moeten voortaan alle overheden betrokken worden bij het demarcatieproces, terwijl dat tot nu toe voorbehouden was aan de Funai, het Federale Overheidsorgaan voor Inheemse Zaken. In de praktijk hebben de meeste gemeentes en deelstaten grote problemen met het toewijzen van inheems land. Het valt daarom te verwachten dat zij voortaan deze mogelijkheid aangrijpen om bij alle stappen in het demarcatieproces te gaan dwarsliggen. Dit zal bijvoorbeeld een groot obstakel vormen voor de erkenning van de traditionele grondgebieden van de veertigduizend Guarani Kaiowá, in Mato Grosso do Sul.

Pyrrusoverwinning

De precieze formulering en interpretatie van de voorwaarden moeten nog uitgewerkt worden, maar op zijn best gaan de demarcatieprocessen door deze voorwaarden jaren langer duren. Terwijl die zich nu al decennia lang voortslepen langs verschillende rechtbanken, met als meest extreme voorbeeld de zaak van de Pataxó Hã-Hã-Hãe uit Bahia die al ruim vijfentwintig jaar op een uitspraak van het hooggerechtshof wachten. Het lijkt er opdat hun zaak binnenkort eindelijk in behandeling wordt genomen. In het ergste geval betekenen de extra voorwaarden dat geen enkel proces meer ten einde komt, althans niet in het voordeel van de inheemse bevolking. Als dat zo is, dan zou de overwinning van Raposa Serra do Sol een pyrrus-overwinning blijken te zijn. Een belangrijke slag gewonnen, maar de oorlog verloren.

Bron: Cimi  - www.cimi.org.br

25 februari 2009

On 12 February, around 25 civil police officers stormed the Guarani Kaiowa Indigenous village of Passo Piraju, in the state of Mato Grosso do Sul, south-western Brazil, with orders to search for stolen goods. The police threatened and verbally abused the villagers, damaging their homes and the village school, and taking money and household goods. Four villagers, Carlito de Oliveira, Nilson Duarte, Estevão Duarte and Placida de Oliveira, are detained in two separate police stations in the area after being arrested during the police raid. They are at risk of being tortured or ill-treated in custody.

According to villagers' testimony, police entered the village at around 5am in order to search people's homes. Several residents reported having their doors kicked down, including one who said that a newborn baby was hit on the head by the impact of the door.

The daughter of Carlito de Oliveira described how she was in her family's house with her father and his nephews, aged 10 and seven, when police officers burst in and shouted, “Let’s kill these piglets and we can stem this evil at the root” (vamos matar eses porquinhos que a gente já corta o mal pela raiz!).

The police officers forcibly evicted the family from the house. Carlito de Oliveira's daughter asked if the Fundação Nacional do Índio (FUNAI), the federal government agency responsible for Indigenous issues, had been informed of the police's activities, and was told by a police officer that FUNAI was not in charge and went on to say “I will kill you now so you keep your trap shut” (eu vou te matar agora pra você não abrir o bico!).

Other residents described how their children were unable to go to school as police destroyed the classroom, threw food on the floor and removed the school kitchen’s only gas cylinder. Several families reported that their money, either from wages or from government benefits (Bolsa Familia), amounting to hundreds of Brazilian reais in many cases, was taken by the police during their searches. Others, including Carlito de Oliveira, said that they had been hit by officers during the operation.

Carlito de Oliveira, Nilson Duarte, Estevao Duarte and Placida de Oliveira were detained during the operation, accused of receiving stolen goods from a local farm, illegal possession of a weapon and the formation of a criminal gang.Carlito de Oliveira, Nilson Duarte and Estevão Duarte are detained in a police station in the town of Dourados. Placida de Oliveira is in custody in a separate police station.

In a recent court ruling, a state judge ordered that the four detainees should not receive legal assistance from FUNAI, to which all Indigenous Peoples in Brazil are entitled. Another state judge has overturned a request by federal prosecutors to release the detainees pending the full investigation into their alleged crimes. Amnesty International fears that the four are being denied access to justice and are in danger of torture or other ill-treatment in detention, in reprisal for the alleged killings of two police officers in 2006.

BACKGROUND INFORMATION :

The Guarani Kaiowa, in Mato Grosso do Sul, have suffered discrimination as a consequence of their fight for their ancestral land rights. For the residents of Passo Pirajú this discrimination increased following an irregular police operation in the village on 1 April 2006 which led to the deaths of two police officers. A number of the villagers are still awaiting trial for the killings.

Mato Grosso do Sul state contains some of the smallest, poorest and most densely populated Indigenous areas in Brazil: rural pockets of poverty surrounded by large soya and sugar cane plantations and cattle ranches where life is plagued by ill-health and squalid living conditions. Forty thousand Guarani-Kaiowa live a precarious existence – social breakdown has led to high levels of violence, suicide and malnutrition. The slowness of the handover of land from landowners to the Indigenous communities has exacerbated overcrowding on existing reservations. The Guarani-Kaiowa have been subjected to intimidation and violent evictions by landowners and state authorities.

RECOMMENDED ACTION:

Please send appeals to arrive as quickly as possible, in Portuguese or your own language:

- expressing concern for Carlito de Oliveira, Nilson Duarte, Estevão Duarte and Placida de Oliveira, and for the residents of Passo Pirajú; and urging the federal authorities to take all necessary steps to guarantee their security immediately;
- urging the state and federal authorities to immediately investigate allegations of excessive use of force, threats and intimidation by civil police officers during this operation and that those found to be guilty are brought to justice;
- requesting that immediate steps be taken to ensure that the detainees are given all the necessary legal assistance;
- urging the federal government to increase all efforts to complete the land identification process in Mato Grosso do Sul and ensure the completion of the ratification process so as to guarantee the Guarani Kaiowa their long term security;

APPEALS TO:

Minister of Justice
Exmo. Ministro da Justiça da República Federativa do Brasil
Sr. Tarso Genro, Ministério da Justiça
Esplanada dos Ministérios, Bloco T, 70712-902 - Brasília - DF, Brazil
Fax: + 55 61 3322 6817
Salutation: Vossa Excelência/ Your Excellency

President of FUNAI (Government Agency for Indigenous Peoples)
Exmo. Presidente da FUNAI
Sr. Márcio Augusto de Meira
SEUPES Quadra 902/702 - Bloco. A, Ed. Lex - 3º Andar, 70340-904 - Brasília – DF, Brazil
Fax: + 55 61 3226 8782
Salutation: Exmo. Sr Presidente/ Dear President

State Secretary of Public Security
Exmo Sr Sec. Wantuir Francisco Brasil Jacini
Parque dos Poderes, Av. do Poeta, bloco 06 79.031-350, Campo Grande/MS - Brasil
Fax: + 55 67 3318 6815
Salutation: Vossa Excelência/ Your Excellency

COPIES TO:

Conselho Indigenista Missionário, (CIMI – local NGO)
Cimi Regional Mato Grosso do Sul
Av. Afonso Pena, 1557 Sala 208 Bl.B, Campo Grande - MS - CEP 79002-070

and to diplomatic representatives of Brazil accredited to your country.
PLEASE SEND APPEALS IMMEDIATELY. Check with the Amnesty International Secretariat, or your section office, if sending appeals after 8 April 2009.

Bron: Amnesty International - www.amnesty.org

15 Januari 2009

Valmireide streedt voor de definitieve erkenning van het inheems gebied Estação Pareci in Mato Grosso. Ze ging daarmee door ondanks diverse doodsbedreigingen aan haar adres. Landeigenaren in de regio betwisten de claim van het Pareci-volk.

Op de avond van 9 januari 2009 was ze met haar familie, waaronder haar man en zes kinderen, aan het vissen bij een stuwmeertje in het omstreden gebied, toen er twee gewapende mannen op hen af kwamen die begonnen te schieten. Valmireide werd in de rug getroffen en overleed ter plaatse. Haar man Valdenir Amorim werd geraakt in het hoofd. Hij is nog steeds in het ziekenhuis van Tangara da Serra en zal mogelijk gehandicapt blijven..

Inmiddels heeft de dader de moord bekend. Het betreft de manager van de fazenda Sebastião de Assis, die al vaker in conflict was met de Pareci. Hij claimt in het donker op schimmen te hebben geschoten, zonder te weten dat het de Pareci waren.

Valmireide, links voor, in de lens kijkend, tijdens een seminar over de ecologische zone-verdeling van Mato Grosso (Gilberto Vieira dos Santos (CIMI Mato Grosso))

Elimineren

De Pareci en andere vertegenwoordigers van de inheemse zaak geloven niet dat het om een ongeluk ging. Valmireide was de belangrijkste leider van de groep en bekend in de hele regio. “Ze wilden gewoon een sleutelfiguur in de strijd om ons land elimineren,” volgens Rony Azoinayce, een andere Pareci-leider. In oktober 2008 had zij vanwege doodsbedreigingen haar gezin vanuit het Pareci-dorp overgebracht naar een andere plaats.

Voorgeschiedenis

In 1996 werd het gebied Estação Pareci voor het eerst gedemarkeerd, ter grootte van 3.620 hectare. Deze demarcatie werd echter geannuleerd, omdat die niet voldeed aan de regels. In 2005 werd door het overheidsorgaan voor inheemse zaken FUNAI een nieuwe antropologe aangesteld voor een nieuwe studie. In 2007 begon een antropologische werkgroep met de aanvullende studies. Die hadden uiterlijk november 2008 gepubliceerd moeten worden. De FUNAI wil niet zeggen of het stuwmeertje binnen of buiten de grenzen van het inheems gebied valt.

De Pareci

Het Pareci-volk bestaat uit drie groepen: de Kozárini, de Waimaré en de Kaxíniti. Zij wonen in de regio die bekend staat als de Chapadão dos Pareci. In het geclaimde gebied wonen Pareci-Kaxíniti, in totaal 34 personen, de meesten kinderen. Doordat Valmireide Zoromará de laatste jaren de voortrekkersrol op zich nam in de strijd om hun land, ontwikkelde zij zich tot de spil van de gemeenschap.

Bron: Cimi - team Mato Grosso - www.cimi.org.br

13 Januari 2009

Tenminste 53 inheemse personen werden vermoord in Brazilië in de loop van 2008, zo blijkt uit de voorlopige resultaten van het jaarlijkse onderzoek van de Conselho Indigenista Missionário (Cimi). In Mato Grosso do Sul alleen al waren er 40 gevallen. In deze deelstaat werden 34 inheemse zelfmoorden gemeld.

In vergelijking met 2007, toen 92 moorden van inheemse personen werden geregistreerd, is het aantal in 2008 met ongeveer 40% gedaald. In Mato Grosso do Sul is de daling met ruim 10% (40 moorden in 2008 tegen 53 in 2007) minder groot. Het aantal zelfmoorden steeg daarentegen met meer dan 50%. In 2007 werden 22 gevallen gemeld.

In mei 2008 publiceerde Cimi een jaarverslag over de schendingen van de inheemse rechten in 2006 en 2007. Het geeft cijfers over bedreigingen, pogingen tot moord, onnodige sterfgevallen als gevolg van ontbrekende gezondheidszorg, invasies van inheemse gronden, enzovoort. De studie is gebaseerd op informatie uit de inheemse gemeenschappen zelf, van CIMI-medewerkers en uit kranten en tijdschriften uit het hele land.

Genocide

Cimi wijst opnieuw op de ernstige situatie van de Guarani-Kaiowá in Mato Grosso do Sul. Wanneer moorden en zelfmoorden bij elkaar opgeteld worden, is het aantal slachtoffers in 2008 (74) en 2007 (75) praktisch gelijk gebleven. Dit op een bevolking van ongeveer 40 duizend personen.

In de analyse van CIMI is deze extreem gewelddadige situatie ontstaan door het ontbreken van grond voor deze groepen die gedwongen zijn op kleine stukken land opeen te wonen. Dit resulteert in een ernstige bedreiging voor het overleven van de Guarani-Kaiowá, zowel fysiek als cultureel. Al enige jaren waarschuwen Cimi en diverse inheemse organisaties dat de Guarani-Kaiowá het slachtoffer zijn van genocide.

In 2008 zouden antropologische studies beginnen om de traditionele gronden van de Guarani-Kaiowá te identificeren en te demarqueren, maar grote druk van politici en grootgrondbezitters in Mato Grosso do Sul zorgde voor sterke vertraging van dit proces.

Politieke moorden

Op de tweede plaats staat de deelstaat Minas Gerais, waar vier inheemse personen zijn vermoord. Hieronder een aanhanger van de herkozen burgemeester Jose Nunes de Oliveira, die tot het inheemse volk Xakriabá behoort. Ook in het verkiezingsproces in de staat Pernambuco werd een inheemse kandidaat vermoord (Mozeni Araújo de Sá van het Truká-volk).

Agressie

Naast de moorden, deden zich ernstige gevallen van agressie tegen de inheemse volken in het hele land voor. Conflicten over grond door de sterke uitbreiding van agrarische bedrijven en multinationals (de agribusiness) die investeren in suikerriet, soja, eucalyptus en veeteelt, en de omstreden aanleg van waterdammen zijn de oorzaken van deze agressie. In veel gevallen is het de overheid zelf die verantwoordelijk is voor de agressie, m.n. door het gewelddadige optreden van de politie. Zo werden eind oktober in Zuid-Bahia bij een operatie van de Federale Politie in enkele dorpen ruim 20 personen van de Tupinambá gewond. Een helikopter, een auto met doodskisten en meer dan 25 voertuigen werden gebruikt bij deze actie.

Guajajara

In Maranhão werden in 2008 twee moorden geregistreerd. Een daarvan betrof een Guajajara-kind van 6 jaar, dat met familie tv zat te kijken, toen de moordenaar willekeurig de houten huisjes beschoot en het meisje dodelijk trof. Er zijn constant gevallen van agressie tegen de Guajajara, die in deze regio leven. In 2008 was er een invasie van houtkappers in de inheemse gronden Ararinóia en twee schietincidenten waarbij een Guajajara-stel werd neergeschoten.

Bommen

In Roraima heeft de inheemse bevolking ook te lijden van aanvallen. Dit ten gevolge van een langlopend conflict over het inheems gebied Raposa Serra do Sol. In mei beschoten medewerkers van rijstboer Paulo Cesar Quartiero een groep inheemse mensen en gooiden bommen op hen. Tien inheemse personen raakten gewond. Opdrachtgever werd enkele dagen vastgehouden, maar kwam al snel weer op vrije voeten.

Racisme

Het jaar 2008 kenmerkte zich verder vooral door een intense racistische campagne in de grote media van Brazilië tegen de inheemse volken in het land. De gerechtelijke processen rond de gebieden Raposa Serra do Sol en die van de Pataxó Ha Ha Hae (Bahia), de strijd voor verbetering van de inheemse gezondheidszorg en het perspectief van de afronding van het identificatieproces van de Guarani-Kaiowá gebieden vormden ieder op hun beurt aanleiding voor deze racistische reacties in het land.

Bron: Cimi  - www.cimi.org.br

12 december 2008

Raposa Serra do Sol blijft één geheel

Het Braziliaanse Hooggerechtshof heeft alle claims tegen de demarcatie van het inheemse gebied Raposa Serra do Sol van tafel geveegd. Het gebied blijft zoals het in 2005 is toegewezen aan de vijf inheemse volken. Wel stelt het hof 18 aanvullingen op de grondwet.

Tegenstanders van de demarcatie van het gebied in het uiterste Noorden van Brazilië claimden dat het onderzoek voor de demarcatie ondeugdelijk was, dat de grootte en doorlopende vorm als één continu geheel ongrondwettelijk was, en dat het de soevereiniteit van het land bedreigde omdat het aan de grens met Venezuela ligt. De rechters van het hoogste rechtscollege van het land lieten er geen twijfel over bestaan: ze veegden alle argumenten van tafel.

Gevaarlijk precedent

De uitkomst was een grote opluchting voor vrijwel alle 250 Inheemse Volken in Brazilië, die een negatieve uitkomst vreesden. Als het hof had besloten dat de demarcatie moest worden herzien, zou dat een gevaarlijk precedent scheppen voor de mogelijke herziening van honderden andere inheemse gedemarqueerde gebieden.

Afgevaardigden van de Indianen noemden de uitspraak daarom ook, op de dag af 60 jaar na ondertekening van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, een 'fantastische overwinning'.

Geweld

Raposa Serra do Sol is een uitgestrekt gebied in de deelstaat Roraima, langs de grens met Venezuela. Hoewel zonder tropisch regenwoud is het onderdeel van het Amazonegebied. Er leven van oudsher vijf inheemse volken: de Macuxi, de Ingariku, de Patamona, de Taurepang en de Wapixana

Vertegenwoordigers van deze volken hebben ruim dertig jaar voor de demarcatie gestreden. Hun – vooral niet-inheemse – tegenstanders schuwden daarbij intimidatie, geweld brandstichting en zelfs moord niet. Uiteindelijk verklaarde president Lula – overigens na lange internationale druk – Raposa tot inheems gebied.

Verzet

Het gevolg van deze erkenning was dat alle niet-inheemse inwoners het gebied moesten verlaten. Honderden mensen vertrokken, gebruikmakend van de compensatieregelingen van de overheid, maar een kleine, machtige groep boeren verzette zich hiertegen. Opnieuw met geweld. Zelfs tegen de Federale politie verzetten zij zich met geweld, wegbarricades en zelfgemaakte bommen. Het was deze groep die via medestanders in de deelstaatregering van Roraima de zaak aanhangig maakte bij het Hooggerechtshof.

Schorsing

Tot nu toe hebben acht van de elf rechters van het Hooggerechtshof uitspraak gedaan in de zaak. Alle acht bevestigden zij dat het demarcatieproces wettig en zonder fouten was verlopen en dat de huidige vorm daarom grondwettelijk was. Omdat één rechter om meer bedenktijd vroeg werd de zitting geschorst en missen er nog drie stemmen, maar dat kan geen invloed meer hebben op de einduitslag.

Overigens is er nog geen datum vastgesteld wanneer de niet-inheemse mensen moeten vertrekken. Dit wordt besloten tijdens de volgende zitting in februari 2009, wanneer de laatste drie rechters hun uitspraak doen.

Voorwaarden

Hoewel de hoofdzaak ten gunste van de inheemse volken uitviel, formuleerde een van de rechters wel achttien voorwaarden voor het inheemse gebied, waar zes anderen zich bij aansloten. Dit betreft het gebruik van natuurlijke rijkdommen in het gebied door de federale staat, wanneer dat beschouwd wordt als van strategisch belang. Zo zou de staat bijvoorbeeld het recht hebben om waterkracht centrales te bouwen, als dat van strategisch belang zou zijn. Evenzo zou de staat op die grond wegen en waterwegen mogen aanleggen in het gebied en het recht hebben militaire en politiebases op te zetten.

De precieze formulering zal in de vervolgzitting aan de orde komen. Niet alle rechters waren het op alle details eens.

Veiligheid

In heel Brazilië vierden indianen feest. “We zijn intens gelukkig met deze overwinning. Het is ons gelukt om ons land in één geheel te behouden!”, zei Makuxi-leider Jacir José de Souza van de Inheemse Raad van Roraima (CIR). “Het land is onze Moeder. Wij zijn gelukkig dat [ons land] is teruggewonnen en dat het Hooggerechtshof de Inheemse Volken in het gelijk heeft gesteld.”

Tegelijk baart de uitspraak zorgen, vanwege de mogelijke reactie van de tegenstanders, verklaarde Joênia Barbosa, die als vertegenwoordiger van het Wapichana volk de eerste advocaat van inheemse afkomst werd die in het Hooggerechtshof optrad: “We zijn bang voor de veiligheid in ons gebied, nu de rijstboeren weten dat ze zullen moeten vertrekken.”

Enkele uren later bleek al dat deze zorgen niet overbodig waren. In het dorp Barro in Raposa Serra do Sol gooiden tegenstanders zelfgemaakte bommen naar feestvierende indianen.

“Wij zullen niet reageren op deze provocaties,” gaf Marisete de Souza, Makuxi, eveneens van de CIR, als commentaar. “We zullen onze strijd voortzetten, om de resterende drie stemmen te winnen. We hebben er al acht, dus niemand van ons wil in conflicten verwikkeld raken.”

Bron: Cimi                            - www.cimi.org.br
Bron: Survival International - www.survival-international.nl

28 mei 2008

Door: An Baccaert

De agro-industrie doet gouden zaken in de Braziliaanse deelstaat Mato Grosso do Sul dankzij de wereldwijde vraag naar biobrandstoffen. Voor de oorspronkelijke bewoners dreigt de honger, bij gebrek aan land. De beloofde landhervorming komt in de verdrukking door een invasie van suikerrietplantages, nodig voor de ethanolproductie.

Bij de barakken van indiaanse arbeiders uit verder gelegen dorpen hangt verdacht veel volk rond. Lusteloos slurpen ze om beurten wat terere -een opwekkende thee. Een kakofonie van schreeuwerige muziek galmt door de vier slaapzalen, elk met twaalf stapelbedden. De centrale latrine stinkt als de pest. De watertoevoer werd afgesloten omdat de hele groep collectief ontslagen is. De arbeiders eisten een beter loon, maar in plaats daarvan moeten ze ophoepelen. Het bedrijf weigert vervoer te regelen om ze terug naar huis te brengen. Het contrast met de nieuwgebouwde huisjes voor de seizoensarbeiders uit het noordoosten is groot. Zelfs deze moderne ethanolfabriek, die uitpakt met een ethisch certificaat, behandelt de indianen als outcasts. Hier wordt „proper" suikerriet geteeld. Dat geeft meteen een idee hoe vuil de hele business is.

Booming business

De ethanolbusiness is betrekkelijk nieuw in Mato Grosso do Sul. De deelstaat telt vandaag elf ethanolfabrieken en tegen 2014 komen er nog minstens zestig bij. Brazilië is vastbesloten om het Saoudi-Arabië van de biobrandstof te worden. In maart 2007 sloot president Lula een historisch akkoord met de Verenigde Staten om nauwer te gaan samenwerken op het vlak van ethanolproductie. Brazilië wil zijn productiecapaciteit tegen 2025 vertwaalfvoudigen en Mato Grosso do Sul wil die gouden kans niet missen. In het zuiden van de deelstaat zijn de grondprijzen in amper twee jaar tijd verdubbeld. Meer dan de helft van de nieuwe ondernemingen wordt gefinancierd met buitenlands durfkapitaal, dat in één jaar tijd met 66 procent is toegenomen. Volgend jaar start de constructie van een 920 kilometer lange ethanolduct, een pijpleiding die het “groene goud” uit het binnenland rechtstreeks naar de haven van Paranagua zal pompen, vanwaar het naar de VS, Europa of Japan kan vertrekken.

De landhonger van de ethanolbusiness botst met de landrechten van de inheemse Guarani. Twintig jaar geleden bepaalde de Braziliaanse grondwet dat 850 Indiaanse gebieden binnen een termijn van vijf jaar afgebakend moesten worden. Anno 2008 is dat voor maar 378 gebieden gerealiseerd, niet eens de helft. De Guarani-Kaiowá, het grootste inheemse volk van Brazilië, worden het meest genegeerd: liefst 95 procent van hun traditionele gronden zijn nog altijd niet erkend. ‘De situatie van de Kaiowá in Mato Grosso do Sul is de meest uitzichtloze in heel het land’, bevestigt Egon Heck van het CIMI, een katholieke organisatie die het voor de inheemsen opneemt en die de situatie omschrijft als een “stille genocide”. Voor amper 500 real per maand -omgerekend nog geen 200 euro- zwoegen jonge mannen, en hoe langer hoe meer ook vrouwen en adolescenten, 12 tot 14 uur per dag in de suikerrietvelden. Tegen het einde van het regenseizoen wordt er tot 16 uur aan een stuk gekapt, om te vermijden dat het suikerriet uitdroogt. In het slavernijtijdperk werd er minder gepresteerd. Het rendement is bijna verdubbeld: nu is een dagprestatie van 10 tot 15 ton de norm, terwijl het loon nauwelijks gestegen is. Werken op de suikerrietplantages is fysiek zó moordend dat arbeiders zelden ouder zijn dan veertig. Minstens 1383 suikerrietkappers zijn de voorbije vijf jaar gestorven door uitputting. Dat de inheemse Guarani-Kaiowá dit werk toch aanvaarden, bewijst hoe wanhopig ze zijn.

Zelfmoordrage

In Jaguapiru en Bororo, twee gehuchten die samen het reservaat van Dourados vormen, leven ongeveer 2600 indianenfamilies op 3539 hectaren. Dat is veel te weinig ruimte volgens de normen van het Nationaal Instituut voor Landsherverdeling, dat 10 tot 15 hectaren per familie een minimum noemt. Dourados is het dichtstbevolkte reservaat van Brazilië. Door die overbevolking in de nabijheid van een grote stad -in haar uitbreiding heeft de stad Dourados het reservaat als het ware opgeslokt- is het reservaat gedegradeerd tot een favela die gevaarlijker zou zijn dan menige sloppenwijk in Rio de Janeiro.

Gebrek aan perspectieven en de teloorgang van tradities resulteren in alcoholisme, onderlinge conflicten en zelfmoord. Vijftig Guaraní-Kaiowá werden er vermoord in 2007, meestal onder invloed van drugs. Nog eens drie moorden gebeurden in opdracht van grootgrondbezitters. Uitermate zorgwekkend zijn het stijgend aantal zelfmoorden. Vooral bij jongeren tussen 12 en 18 jaar neemt het suïcidaal gedrag toe. In 2007 pleegden zeker 14 indianen zelfmoord in het reservaat van Dourados. Anastácio Peralta, zelf Guaraní-Kaiowá en lokaal coördinator voor inheemse aangelegenheden, wijst beschuldigend naar de overheid: ‘De staat schittert door afwezigheid en ook dát is een vorm van beleid: laat de indianen elkaar maar uitmoorden, geef ze cachaça en drugs en het probleem lost zichzelf wel op.’

Macaber lot

Voor een aalmoes laten steeds meer jongeren in Matto Grosso do Sul de school voor wat ze is. Het zoete geld van het suikerriet verleidde ook de vijftienjarige Pedro, nochtans een primus op school. Pedro negeerde het verbod van zijn vader en bood zich aan bij een cabeçante die suikerrietkappers ronselt en hem een vals identiteitsbewijs bezorgde. In Brazilië is werken onder achttien jaar verboden, maar aan valse papieren geraak je zo. Illegale tewerkstelling van jongeren is er dan ook gebruikelijk. Op de arbeidsfiche van Pedro’s alter ego, een vierentwintigjarige Jorge, zat niet eens foto, maar over zulke details wordt niet moeilijk gedaan in de suikerrietindustrie. Na tien weken zwoegen op de plantages van de Fazenda Santa Cândida kon Pedro, alias Jorge, naar zijn beloofde loon van 1200 real fluiten. De jongen werd gedwongen om voor een habbekrats nog een maand langer te werken. Maar een ongeluk in de fabriek werd hem fataal. Zijn onthoofde lichaam werd in een kartonnen naar zijn familie teruggestuurd. Het overlijden werd geregistreerd onder de valse identiteit. Maar zelfs nadat de vader het lijk officieel liet identificeren, weigerde de fabriek het loon van zijn zoon uit te betalen. In dezelfde fabriek werden kort na Pedro’s dood 498 arbeiders, onder wie 150 indianen, als slaven bevrijd door het ministerie van Arbeid. In barakken zonder ramen stonden bedden voor maar 90 mensen, de rest sliep op de grond. De arbeiders, allemaal illegaal, hadden geen beschermkledij en kregen rotzooi te eten. Een gat in de grond diende als plee. Het is geen alleenstaand geval. In 2007 werden niet minder dan 1156 indianen ontdekt als slavenarbeiders in Mato Grosso do Sul.

Op het arbeidsministerie doet Cícero Rufino Pereira al wat hij kan om het misbruik in de sector te bestrijden. Fabrieken die het arbeidsrecht schenden komen op een zwarte lijst en via snelrecht kunnen nu makkelijker straffen opgelegd worden. Maar het is eenzaam opboksen tegen een cultuur waarin het ongestraft uitbuiten van de allerzwaksten eerder de norm dan de uitzondering is. De procureur legt uit dat indiaanse arbeiders zo gegeerd zijn omdat ze het zware werk beter verdragen dan de migranten uit het noordoosten, maar vooral omdat ze gedweeër en minder goed georganiseerd zijn. Om de minstens dertienduizend indiaanse arbeiders in bescherming te nemen, heeft Pereira een gedragscode uitgewerkt. Die bepaalt onder andere dat indianen maximum 45 in plaats van 70 opeenvolgende dagen op de plantages mogen verblijven, omdat ze zo gehecht zijn aan hun gemeenschap. Maar veel indianen zijn dagloners. Bussen halen de pendelaars op vanaf drie uur ´s nachts en transporteren hen naar de immense plantages, ver weg van de bewoonde wereld.

Leve de vooruitgang!

Een verre stip wordt een rode wolk en blijkt een razendsnelle terreinwagen te zijn. Uit de stofwolk stapt Valdir Luíz Sartor naar buiten. Hij wil weten wat wij hier komen zoeken. Van onder een cowboyhoed taxeert de corpulente man mij argwanend. ‘Todo certinho, ta?’ (Alles in orde?) Sartor is een man van weinig woorden. Hij wijst naar het uniform van zijn werkvolk, uitgerust met handschoenen, beenbeschermers, hoofddeksels en brillen, allemaal volgens het handboek. ‘Iedereen werkt hier onder contract’, zegt hij kort. Pas als blijkt dat ik journaliste ben en geen inspectrice, ontspant hij zich een beetje.

Valdir Luíz Sartor noemt zichzelf een middelgrote landbouwer, die twee jaar geleden van soja overschakelde op suikerriet. De groep ETH Bioenergia koopt zijn productie van 750 hectaren suikerriet op. Sartor wil zijn plantage verdubbelen en wijst naar een open plek met palmbomen in de verte. ‘Die grond is erg vruchtbaar en gemakkelijk te irrigeren met water uit de rivier. Land hebben we hier in overvloed. Alleen kapitaal en technologie is er tekort, maar transnationale investeringen stimuleren de vooruitgang.’ Het koortsachtig ritme waarmee buitenlands kapitaal zich in de regio nestelt, schrikt lokale producenten blijkbaar niet af. Er is nood aan kapitaal voor de mechanisering van de suikerrietoogst: een oogstmachine kost snel een miljoen dollar. ‘Er zullen gekwalificeerde jobs bijkomen’, beweert Sartor om de bezorgdheid over de suikerrietkappers te bezweren. ‘Arbeiders zullen opgeleid worden om de machines te besturen. Want suikerriet kappen is een rotstiel, dat zie je toch?’

‘Onrealistisch!’ Procureur Cícero Pereira gelooft niet in het plan om de suikerrietoogst te mechaniseren tegen 2012. Toch beseft ook hij dat de mechanisering onafwendbaar is, want de gigantische hoeveelheden koolstofdioxide die de branden de atmosfeer instoten en de helse werkomstandigheden op de suikerrietvelden zijn erg controversieel. Daarmee dreigen de Guarani-Kaiowá wel tweemaal het slachtoffer van het ethanolsucces te worden: fabrieken en plantages bedreigen hun gronden en de machines bedreigen hun karig inkomen.

‘Vandaag eet heel de wereld vergif’

Van achter hoog opgeschoten gras schrikt een jonge vrouw als ze ons ziet. De rood en zwarte strepen op haar gelaat laten er geen twijfel over bestaan: dit is indiaans grondgebied. Zo’n 120 mensen kamperen hier op een stuk grond van 60 hectaren. ‘Dit is onze aarde, hier leefden onze voorouders’, stelt Carlitos scherp. De charismatische leider herinnert zich levendig hoe hij met zijn vader de rivier moest overzwemmen om te ontkomen. Hij werd hier geboren en groeide hier op, tot zijn volk begin jaren vijftig verjaagd werd door grootgrondbezitters. Wie destijds niet kon vluchten is verdwenen. Al was Carlitos maar een kereltje van elf, hij zwoer ooit terug te keren en zijn land weer in te nemen. Oeroude rituele gezangen stijgen op uit de kleine vallei van de Pasu Piraju, wat “volk van het bos” betekent. De mensen leefden hier van de jacht en de visvangst, fruit was er in overvloed en het rivierwater was helder als kristal. Vroeger. Op het ritme van de chocalho -een luidruchtige staaftamboerijn- schuifelen we mee de heuvel af. Zeven jaar geleden trok de gemeenschap een kamp op naast de weg. Ze kreeg groen licht van het gerecht om een fractie van het land, dat hen een halve eeuw eerder ontstolen werd, weer in te nemen. Mét wettelijke bescherming, in afwachting van de officiële erkenning en afbakening van heel hun grondgebied. Voor één keer koos justitie de kant van de indianen. De gemeenschap van Nande Ru Marangato had minder geluk. Hun grondgebied, bij de grens met Paraguay, werd gehomologeerd door president Lula. Maar de acte werd aangevochten door grootgrondbezitters en verworpen door het hooggerechtshof.

‘Toen wij weggejaagd werden, was dit hier nog zuiver bos’, zucht Carlitos verslagen. De indianenleider wijst naar de groene zeeën van soja en suikerriet, die uitdeinen tot ver achter de horizon. Het kostbaar subtropische hout is verkocht of afgebrand. Medicinale planten zijn er niet meer. Wondermiddelen zoals het sap van de Timbu, een natuurlijke vlekkenkampioen, zijn louter herinneringen. Tonnen toxische bestrijdingsmiddelen sijpelen de rivier in. Toch zit er voor deze mensen vaak niets anders op dan rivierwater te drinken, want hun waterputten staan regelmatig droog omdat grondwater opgepompt wordt om de sojavelden te irrigeren.

Het beetje maïs en maniok dat intussen geteeld wordt, volstaat amper voor de eigen consumptie. Met wat geluk is er overschot en kan er met de opbrengst al eens vlees gekocht worden. Groenten en fruit staan zelden op het menu. De voedselkorf die de overheid ter beschikking stelt, kan lang niet alle monden voeden. ‘Hoe lang eet je met een gezin van twaalf mensen van twee pakjes rijst, een kilo bonen, een kilo meel, een liter melk en een liter olie? Na twee dagen is alles op!’ Carlitos maakt zich zorgen om de toekomst: ‘Zal er voor onze kinderen nog een cesta básica -een basisvoedselpakket- zijn? Wie zal ons binnen tien jaar te eten geven? Hij wijst zwijgend naar de grond. ‘Dít is onze cesta básica. Alleen de aarde kan ons voedsel garanderen.’

Spiraal van geweld

De indianen die hun grondrechten opeisen voeren een strijd van David tegen Goliath. De gouverneur van Mato Grosso du Sul is zelf een grootgrondbezitter, en ook de politiek en de justitie worden gedomineerd door het grootgrondbezit. Landbouwbedrijven schakelen steeds vaker privé-bewakingsfirma’s in om hun gronden te beschermen. De vuile oorlog om land heeft de voorbije jaren al aan zeven indianenleiders het leven gekost en hun moordenaars lopen vrij rond. Eind maart versperden gewapende mannen de toegang tot een nieuw bezettingskamp dat indianen opgezet hadden vlakbij de stad Rio Brilhante. De grond die ze claimen valt gedeeltelijk samen met een boerderij. Niemand mocht er nog binnen of buiten. Zelfs het voedselhulptransport werd geviseerd.

In Kurusu Amba werden vorig jaar twee leiders vermoord. Na jaren tevergeefs wachten op de afbakening van hun traditioneel grondgebied, nam de gemeenschap zelf haar lot in handen, onder leiding van de 46-jarige Ortiz Lopes. Op een avond schoot een pistoleiro, een privé-bewaker, hem voor de ogen van zijn vierjarig dochtertje Sayara dood. 125 indianen blijven kamperen onder plastic zeilen langs een drukke weg, zonder infrastructuur. Een stokoud vrouwtje klampt zich wanhopig aan me vast en ratelt opgewonden, maar haar Guarani is voor mij onverstaanbaar. Ze wijst voortdurend in de richting van het landgoed, dat de terugkeer naar hun heilig grondgebied –tekoha- verhindert. De ellende is hier onbeschrijfelijk. In deze openluchtgevangenis kan één stap te ver deze mensen fataal zijn, want de milities die het landgoed bewaken, spreken alleen de taal van het geweld. De zeventigjarige priesteres Zulita kwam om bij een eerste confrontatie met de privébewakers. Vier jonge mannen zitten achter de tralies, beticht van poging tot diefstal. Een jonge vrouw en drie mannen die bij een tweede bezettingspoging gewond raakten, tonen hun littekens. De kogels zitten nog altijd in hun lichaam, pijnstillers en een verband waren de enige medische zorgen die ze kregen.

Toch zijn de indianen strijdlustiger dan ooit en vastberaden om hun land terug te winnen, ook al moeten ze hun leven op het spel zetten. Marluce Pereira (35) is speciaal voor ons naar het kampement gekomen. Sinds de moord op haar man voelt zij zich hier niet meer veilig. Zwijgend lopen we door het hoge gras naar de plaats van de gruwel. Hun hut staat er niet meer. ‘Ortiz had al verschillende doodsbedreigingen gekregen en overleefde zelfs een moordpoging, maar bescherming kreeg hij niet’, fluistert Marluce. Zij wil de strijd van haar man voortzetten, maar niet in het kampement, waar haar dochters Sayara en Sany niet eens naar school kunnen. In de stad geeft Marluce nu les in een basisschool. Tegenwoordig kan dat in het Guarani, wat in haar kindertijd ondenkbaar was. Marluce toont het graf van Ortiz. Het is een voorlopige begraafplaats, want zowel Zulita als Ortiz zullen bij hun voorouders begraven worden. De Guarani’s geloven dat de ziel van een overledene alleen tot rust kan komen als zijn lichaam terugkeert naar zijn geboortegrond. ‘Mijn man is gestorven omdat hij zijn volk niet wilde zien werken als slaven op de suikerrietplantages. Hij wilde een menswaardige toekomst voor onze kinderen.’

Voedsel als mensenrecht

President Inacio Lula da Silva beloofde een einde aan de honger in zijn land. Via het programma Fome Zero (nulhonger) krijgen elf miljoen arme families elke maand een voedselpakket. Ook de Guarani-Kaiowá zijn grotendeels afhankelijk van die voedselhulp. Het tragische bewijs daarvan werd geleverd toen begin 2007 de bevoorrading drie maanden lang uitbleef. Zeven kinderen stierven aan ondervoeding. Het desastreuze gevolg van een banale administratiefout bij een regeringswissel. Honger is een alledaagse realiteit in één van de productieve landbouwstaten van Brazilië, waar 24 miljoen runderen grazen op uitgestrekte weiden en waar de sojateelt meer dan 20 miljoen hectaren akkerland beslaat. Daar bovenop komt nu een snel uitbreidend suikerrietareaal. Veestapels en sojamonoculturen schuiven op naar het Amazonegebied. Een Europees importverbod op vlees, als voorzorg tegen mond- en klauwzeer in de regio, versterkt die tendens. Wereldwijd stijgen de voedselprijzen en in Mato Grosso do Sul is dat niet anders: bijvoorbeeld bonen, een basis ingrediënt, verdubbelden in prijs sedert januari.

Redenen genoeg voor FIAN (Foodfirst Information and Action Network) om het wel en wee van het Guarani-Kaiowá volk op de voet te volgen. FIAN wil het recht op voedsel als fundamenteel mensenrecht in de praktijk omgezet zien en probeert de Braziliaanse overheden onder druk te zetten door in verschillende landen de alarmbel te luiden over de noodsituatie in Mato Grosso do Sul. De vicieuze cirkel van geweld en honger kan alleen doorbroken worden als de indianen toegang krijgen tot voldoende vruchtbare grond, zegt Jonas Vanreusel van FIAN. ‘Brazilië moet volgens de internationale mensenrechtenakkoorden het recht op voedsel respecteren en heeft grond zat. Wil het een voorbeeldige ethanolproducent zijn? Laat het dan alvast de ellende van de Guarani-Kaiowá niet langer als collateral damage onder de mat vegen.’

http://www.face-it-act-now.org/
http://www.fian.be/

De Guarani’s en hun land

Vijfhonderd jaar geleden waren er 1,5 tot 2 miljoen Guarani’s. Vandaag leven er nog zo’n 300.000, verspreid over vijf landen: Bolivia, Paraguay, Brazilië, Argentinië en Uruguay. De Guarani werden wereldberoemd door The Mission, een film van Rolland Joffe uit 1986. Pas na de oorlog tussen Barzilië en Paraguay (1865-1870) komt de exploitatie van de regio op gang. Brazilië verpacht het leeuwendeel van het indiaans grondgebied aan de Argentijnse Mate Laranjeira compagnie, die er op grote schaal erva mate verbouwt. Die plant wordt tot een bittere, opwekkende thee vermalen, een indiaans gebruik dat nog altijd erg populair is in Zuid-Amerika. De inheemse bevolking wordt op de plantages tewerkgesteld en krijgt het vruchtgebruik over gronden die samenvallen met hun traditionele aldeias (dorpen), verspreid over heel de regio. Vanaf 1920 probeert de overheid de indianen onder te brengen in acht reservaten. Veel van hun traditionele gronden komen in handen van grootgrondbezitters, die de indianen verjagen, het land ontbossen en er hun landbouwbedrijven installeren. In de beginfase van dit moderne landbouwmodel worden de indianen nog ingeschakeld als landarbeiders. Maar als in de jaren zeventig de expansie en mechanisering van de sojateelt begint, is er geen plaats meer voor de Indianen. De bevolkingsexplosie in de reservaten wordt onhoudbaar. Onder druk van sociale bewegingen, geïnspireerd door de bevrijdingstheologie, wordt in 1973 beslist om 22.000 hectaren extra land af te bakenen voor indiaanse gemeenschappen. Maar pas na de militaire dictatuur, in 1988, wordt bij grondwet bepaald om 39 nader te begrenzen traditionele gronden terug te geven aan het Guarani-Kaiowá volk. Als gevolg van politieke onwil en administratief geklungel blijft de wet grotendeels dode letter.

Bron: MO - www.mo.be

24 november 2008

Een Braziliaanse overheidsfunctionaris heeft ervoor gewaarschuwd dat de laatste bekende overlevenden van een geïsoleerd levende volksstam in het Amazonegebied hun uitsterven tegemoet gaan tenzij er een einde wordt gemaakt aan de illegale houtkap en veehouderij op hun grond.

Een functionaris van het Braziliaanse departement voor Indianen-zaken, FUNAI, zei vandaag: "Er is een reële kans op uitsterven als FUNAI het land van de Piripkura's niet zal kunnen beschermen."

De laatste twee bekende leden van de Piripkura-stam leven in het Amazonewoud, in de staat Mato Grosso. Hun territorium ligt in het Colniza-district, dat wordt gezien als de meest gewelddadige regio van Brazilië, en een van de meest ontboste gebieden is in het Braziliaanse Amazonegebied. De belangrijkste oorzaak van de ontbossing in Mato Grosso is grootschalige sojaproductie. Nederland is de grootse importeur van Braziliaanse soja, dat hier voornamelijk als veevoer dient.

Survival International lanceert een urgente campagne waarin zij aan de Braziliaanse regering vraagt om de Piripkura's wettig eigenaar van de grond te maken en deze te beschermen.

Er waren ongeveer 20 Piripkura's toen FUNAI in de jaren 80 voor het eerst met ze in contact trad. Na het contact keerden ze terug naar het woud. Sindsdien is er weer contact gemaakt met drie leden van de stam, maar niemand weet of er nog meer overlevenden zijn.

In 1998 liepen twee Piripkura's, Mande-í en Tucan, uit eigen beweging het bos uit. Een van hen was ziek en werd in het ziekenhuis opgenomen, maar beiden keerden later terug naar het woud. Rita, de derde bekende Piripkura, is getrouwd met een man van een andere stam.

Mande-í, Tucan en hun nog in leven zijnde familieleden lopen groot gevaar omdat hun land voortdurend wordt binnengedrongen door illegale houtkappers. De houtkappers hebben de traditionele paden van de Indianen opzettelijk geblokkeerd in een poging ze te dwingen het gebied te verlaten.

De directeur van Survival International, Stephen Corry, zei vandaag: "Het land van de Piripkura's moet wettelijk hun eigendom worden en onmiddellijk worden beschermd, anders zullen ze allemaal uitsterven. We weten niet hoeveel er zijn, maar de uitroeiing van een stam, hoe klein die ook is, is natuurlijk genocide."

Mande-í and Tucan zijn afhankelijk van wat ze bij elkaar kunnen jagen en verzamelen. Ze maken geen pijlen, maar gebruiken houten stokken en een mes dat ze hebben gevonden in het woud.

'Piripkura' is een bijnaam die aan hen is gegeven door een aangrenzende stam. Het betekent 'vlinders', een verwijzing naar het Indiaanse gebruik om in snel tempo door uitgestrekte stukken bos te reizen.

Bron: Survival International - www.survival-international.nl

9 november 2008

Van 18 t/m 20 oktober 2008 waren Egon Heck (CIMI) en Amilton Lopes (Guarani) in Nederland om te vertellen over de gevolgen van de bio-brandstoffen voor hun inheemse volk.

Tijdens hun bezoek werden ze begeleid door Jonia Rodirgues van FIAN (Foodfirst Information & Action Network).

FIAN-Nederland schreeft een verslag van dit bezoek.

Bron: FIAN-Nederland - www.fian-nederland.nl

24 Oktober 2008

De Federale Politie heeft de afgelopen weken bij landontruimingen en invallen in inheemse dorpen in Zuid-Bahia Tupinambá-indianen mishandeld en beschoten. Het gewelddadige optreden is aanleiding voor Amnesty International om een brievencampagne te starten.

Vooral de zoektocht naar opperhoofd Babau op 23 oktober in het dorp Serra do Padeiro ging met veel machtsvertoon en geweld gepaard. Terwijl boven het dorp een helikopter cirkelde, vielen ongeveer honderd agenten het dorp binnen om Babau te arresteren, waarbij ze met traangas afvuurden, huizen en bezittingen van de inwoners vernielden en met rubber kogels op de inwoners schoten en verwondden.

Babau werd volgens een politieverklaring gezocht op beschuldiging van het organiseren van een hinderlaag voor enkele politieagenten die het dorp kwamen inspecteren, drie dagen eerder.

De spanning in de regio was de afgelopen weken opgelopen, vanwege de dreigende ontruiming van enkele Tupinambá-dorpen. Deze dorpen liggen op land dat de inheemse Tupinambá claimen als hun oorspronkelijke gebied, een claim die door de huidige eigenaren wordt bestreden.

De regionale rechter heeft begin 2008 de Tupinambá-claim voorlopig afgewezen, in afwachting van het wettelijk verplichte onderzoeksrapport hierover van het overheidsorgaan voor Inheemse zaken (Funai). De rechter gaf de Funai 180 dagen om het onderzoek af te ronden. Toen de Funai daar niet in slaagde, gaf de rechter opdracht tot de ontruiming van de betrokken inheemse dorpen.

Enkele ontruimingen en de genoemde zoektocht naar opperhoofd Babau en zijn familieleden verliepen zo gewelddadig, dat dit aanleiding was voor Amnesty International om een brievenactie te starten.

Bron: Amnesty Nederland - www.amnesty.nl

14 oktober 2008

Het aantal inheemse burgemeesters is verdubbeld van drie naar zes bij de gemeentelijke verkiezingen van 5 oktober 2008. Vier vice-burgemeesters werden gekozen en 59 gemeenteraadsleden. Zij zullen januari 2009 geïnstalleerd worden.

De burgemeesters van São Gabriel de Cachoeira en Barreirinha zijn de eerste inheemse burgemeester in de Amazone deelstaat. Het gaat om Pedro Garcia van het Tariano-volk, namens de arbeiderspartij en Mecias Sateré Mawé van het Sateré Mawé-volk, namens de PMN.

Met name de overwinning van Pedro Garcia’s is historisch. São Gabriel da Cachoeira is de ‘meest inheemse gemeente’ van Brazilië – met bijvoorbeeld drie inheemse talen als officiële talen – maar het had nog nooit een inheemse burgemeester.

Raposa Serra do Sol

In dezelfde regio werd de omstreden grootgrondbezitter en rijstproducent Paulo Cezar Quartiero niet herkozen als burgemeester van Pacaraima. Quartiero is de leider van het verzet tegen de huidige demarcatie van het inheemse territorium in die regio. “De winnaar is ook tegen demaractie, en is daarmee een bondgenoot van de deelstaatregering, maar met hem valt ten minste nog te praten,” aldus Jacir de Sousa, van de Inheemse Raad van Roraima (Conselho Indígena de Roraima, CIR).

Minas-Gerais: niet-inheemse stemmen voor Xakriabá

In São João das Missões, in de deelstaat Minas Gerais, werd José Nunes (PT) van het Xakriabá-volk herkozen met 64,99% van de stemmen. De vice-burgemeester, Jonesvam (PMDB), is eveneens Xakriabá. In deze gemeente bestond al enkele jaren een sterke inheemse vertegenwoordiging. Zes van de negen vacante zetels in de gemeenteraad zijn veroverd door Xakriabá. Dat waren er 4 in 2004.
“Ik denk dat deze overwinning te danken is aan ons werk en aan de steun van ons volk, dat de meerderheid van de bevolking vormt. Maar ook 40% van de niet-inheemse mensen stemde voor ons. Ons werk is altijd op harmonie en samenwerking gericht,” was het commentaar van José Nunes.

Doodgestoken

Paraíba: overwinning voor Potiguara

Ook in Marcação, in de deelstaat Paraíba, bestond al een sterke inheemse vertegenwoordiging. Paulo Sérgio (PMDB) van het Potiguara-volk werd herkozen tot burgemeester en drie Potiguara veroverden een gemeenteraadszetel.
In Baía da Traição, eveneens in de Potiguara regio, werd Adelson Deolindo da Silva gekozen tot vice-burgemeester en drie Potiguara komen in de gemeenteraad. Twaalf van de laatste zestien jaar werd Baía da Traição door Potiguara bestuurd. Het was in 1992 zelfs de eerste gemeente met een gekozen inheemse burgemeester: Nancy Potiguara.

“Veel problemen van de inheemse gemeenschappen spelen op gemeentelijk niveau. Daarom hebben we ons steeds meer georganiseerd met het oog op de politiek, om burgemeesters en raadsleden te kunnen leveren,” legt Ceiça Pitaguary uit van Apoinme (Vertegenwoordiging van Inheemse Volken in Noordoost Brazilië, Minas Gerais en Espírito Santo). “Onze kandidaten moeten de meerderheid van onze gemeenschappen vertegenwoordigen, en tijdens hun mandaat met hen samenwerken.”

Bron: Cimi - www.cimi.org.br

3 oktober 2008

Pijlen die zeer onlangs door regeringsbeambten in een van de meest afgelegen uithoeken van de Braziliaanse Amazone zijn ontdekt, bewijzen dat geïsoleerd levende stammen van Peru naar Brazilië vluchten.

De pijlen werden ontdekt door functionarissen van FUNAI, de Braziliaanse regeringsafdeling voor Indianenzaken, vlakbij een beschermingspost die werd opgezet om de bewegingen van geïsoleerd levende stammen in de regio te volgen. Volgens het hoofd van de post, José Carlos Meirelles Jr, zijn de pijlen anders dan die gebruikt worden door geïsoleerd levende stammen aan de Braziliaanse kant van de grens.

Ook werden voetafdrukken, resten van een kampvuur en de plek waar leden van een geïsoleerde stam aan de rivieroever hadden overnacht aangetroffen. Het betrof naar schatting zes tot zeven mensen.

Men denkt dat de stammen op de vlucht zijn voor de illegale houtkap die hun gebieden verwoest. Eerder dit jaar werden foto's gemaakt van een nederzetting van een geïsoleerd levende Peruaanse stam, vijf kilometer van de Peruaanse grens, in Brazilië. De houtkap in die regio heeft al geleid tot desastreus contact met leden van één stam, de Murunahua, waarbij de helft omkwam.

De pijlen werden in dezelfde regio gevonden waar eerder dit jaar een geïsoleerd levende stam werd gefotografeerd - foto's die wereldwijd de krant haalden. De Peruaanse regering beloofde toen direct de houtkap te onderzoeken, maar heeft tot op heden geen actie ondernomen.

De Peruaanse president Alan Garcia heeft in het openbaar beweerd dat de stammen niet bestaan en zei dat ze 'bedacht' waren door 'milieuactivisten' die tegen oliewinning in de Amazone zijn.

De directeur van Survival International, Stephen Corry, stelde vandaag: 'Dit is nog meer bewijs dat geïsoleerd levende stammen van Peru naar Brazilië vluchten. De Peruaanse regering mag niet het lot negeren van wat in feite 'geïsoleerd levende vluchtelingen' zijn, mensen die tot de meest kwetsbare burgers van Peru gerekend kunnen worden.'

Bron: Survival International - www.survival-international.nl

5 oktober 2008

Ter gelegenheid van Wereldvoedseldag 2008 (16 oktober) organiseert FIAN-Nederland in samenwerking met o.a. Amnesty International het publieksevenement:

Agrofuels and the Right to Food of Indigenous Peoples The silent genocide of the Guarani-Kaiowa in Brazil

Biobrandstoffen en recht op voedsel van inheemse volken De stille genocide van het Guarani-Kaiowa volk in Brazilië (Voertaal engels)

Met gastsprekers:

- Jonia Rodrigues, FIAN Brazilië
- Egon Heck, CIMI Mato Grosso Do Sul/ Brazilië
- Amilton Lopez, leider van de inheemse Guarani-Kaiowá gemeenschap Nhanderu   Marangatu

Aansluitend een film documentatie

ZATERDAG, 18 oktober 2008, 16.00-18.30 uur
Locatie: Amnesty International Keizersgracht 177 te Amsterdam

De flyer kunt u hier bekijken

De engelse tekst van de flyer kunt u hier bekijken

Als u zich voor dit evenement wilt opgeven gelieve van tevoren een e-mail
te sturen naar Esmé Veldman

Bron: FIAN Nederland - www.fian-nederland.nl

Op 27 augustus 2008 zal het Hoge Gerechtshof in Brazilië een belangrijke uitspraak doen over het inheemse gebied Raposa Serra do Sol. Dit gebied is in april 2005 al als inheems gebied door president Lula erkend, maar tot op heden hebben de inheemse volken niet het alleenrecht op dit gebied. De beslissing van het Gerechtshof kan consequenties hebben voor alle eerdere landtoewijzingen (‘demarcaties’) aan de inheemse volken.

Op de site www.indianeninbrasil.nl vindt u achtergrondartikelen over de situatie:

- Raposa Serra do Sol : het geweld van de grootgrondbezitters gaat verder.
- Heel Brazilië valt over Raposa Serra do Sol heen.

Op de volgende site kunt u uw handtekening plaatsen om de beslissers bij het Hoge Gerechtshof te laten weten dat u vóór handhaving van het inheemse gebied Raposa Serra do Sol bent:

http://www.petitiononline.com/tirssjg/petition.html

24 juli 2008, Brasiliä

Het besluit om permanente militaire bases in inheemse gebieden te vestigen in de buurt van de landgrens van Brazilië druist in tegen de grondwet van Brazilië. Dit besluit heeft president Luiz Inacio Lula da Silva op 23 juli 2008 laten publiceren. Behalve dat het niet grondwettelijk is, is het besluit (nr. 6.513/2008) ook in strijd met Verdrag 169 van de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO), omdat het besluit van Lula – tegen het Vedrag in - tevens bepaalt dat de Inheemse Volken niet hoeven te worden geraadpleegd voordat met de bouw van de bases wordt begonnen.

Het gisteren gepubliceerde besluit wijzigt het besluit dat door toenmalig president Fernando Henrique Cardoso al was genomen. Sinds die tijd beoogt de inheemse beweging de intrekking van het besluit, omdat het in strijd is met de inheemse rechten. Echter, in plaats van het besluit in te trekken, heeft president Lula een nieuw decreet uitgevaardigd zonder de Inheemse Volken te horen. Ook maakt het nieuwe decreet een einde aan de verplichting om met de Funai overleg te plegen over de mogelijke gevolgen voor inheemse gemeenschappen.

"Deze beslissing toont de volgende inconsistentie van de regering Lula voor inheemse kwesties. In juni 2008 woonde de president de vergadering van de CNPI (Nationale Commissie voor het Inheemse beleid) bij, hiermee de indruk wekkend dat de regering bereid zou zijn tot een dialoog met de inheemse beweging. Iets meer dan een maand na deze vergadering vaardigt Lula een decreet uit dat tegen de grondwet indruist en dat in strijd is met de inheemse rechten zonder dat de standpunten van de inheemse vertegenwoordigers in die commissie zijn gehoord ", aldus de juridisch adviseur van Cimi, Luiz Claudio Beirão.

Bron: Cimi - www.cimi.org.br

10 juli 2008, Brasiliä

Twee inheemse jongeren werden begin juli ontvoerd en met de dood bedreigd door boeren van de Fazenda Depósit, eigendom van Paulo Cesar Quartiero, de leider van de rijstboeren die zich verzetten tegen de afbakening van Raposa Serra do Sol.

Clenildo Conceição Andre en Cassiano Filho werden verrast door twee dronken en gewapende werknemers van Quartiero. Zij werden meegenomen in hun auto. Dit gebeurde dichtbij het dorp Dez Irmãos, in hetzelfde gebied waar op 5 mei een groep Indianen werd aangevallen met pistolen en zelfgemaakte bommen en 10 Indianen gewond raakten.

"Tijdens de rit vroeg één van de twee – de revolver in de hand - of de jongens wilden sterven of dat ze partij kozen voor Quartiero; en ook: of ze banden hadden met de Inheemse Raad van Roraima (CIR). Ze dwongen hen vervolgens om cachaça (Braziliaanse rum) te drinken, zelfs toen ze aangaven dat ze dat niet wilden". Dit aldus het verslag dat door de inheemse gemeenschap van Barro aan de regionale Funai-medewerker werd overhandigd.

“Omdat de jongens erg bang waren, dronken ze de drank. Eén van de ontvoerders geloofde hen niet en gaf de ander de opdracht om de twee jongens onmiddellijk te doden”, zo gaat het verslag verder. Maar de ontvoerders waren zo dronken dat de twee jongens uit de auto wisten te ontsnappen, op het moment dat de bestuurder gestopt was om met iemand in de straat te praten.

Het verslag werd ook verstuurd naar de coördinator van de Federale Politie belast met de ontruiming van het inheemse gebied Raposa Serra do Sol. Echter, noch de Funai, noch de Federale Politie heeft gereageerd. De agressievelingen lopen nog vrij rond en vormen een bedreiging voor de inheemse volken in de regio, bevestigt Dionito Makuxi, coördinator van CIR.

Geschiedenis

De inheemse gemeenschappen van Raposa Serra do Sol zijn constant slachtoffer van agressie en bedreigingen door werknemers van Paulo Cesar Quartiero, eigenaar van een enorme rijstboerderij in het gebied dat in 2005 als inheems gebied is afgebakend.

Zijn knechten hebben alleen al dit jaar bruggen verwoest die toegang geven tot de inheemse dorpen, zelfgemaakte bommen gegooid en willekeurig schoten afgevuurd in verschillende dorpen, barricades opgeworpen, huizen in brand gestoken en Indianen in gijzeling gehouden. Meer dan 11.000 kinderen van de 200 scholen in het gebied kunnen door deze aanslagen geen onderwijs volgen.

Bron: Cimi - www.cimi.org.br

Heel Brazilië wacht. Wacht op het besluit van de elf hoogste rechters van het land, die zich gaan buigen over de vraag of de demarcatie van het inheemse gebied Raposa Serra do Sol wel wettig is. Maar dat wachten verloopt niet rustig. Niet in het gebied zelf, en niet op de opiniepagina´s.

Het was allemaal al bijna in kannen en kruiken. In April 2005 vaardigde president Lula uiteindelijk het decreet uit dat het gebied Raposa Serra do Sol erkende als inheems gebied. Daarmee leek een eind te zijn gekomen aan een strijd van ruim dertig jaar van de Macuxi, de Ingariku, de Patamona, de Taurepang en de Wapixana.

Vanaf dat moment moesten de niet-indiaanse mensen die zich er de afgelopen decennia gevestigd hadden het gebied verlaten. Ze konden daarvoor gebruik maken van de financiële vergoeding die de regeringsinstantie voor indiaanse zaken, de Funai, aanbood. Wie daarvoor in aanmerking wilde komen, kreeg elders nieuwe grond aangeboden. De meesten vertrokken.

Upatakon III

Echter, zes grote, machtige rijstboeren, fazendeiros, weigerden te gaan. Samen bezetten zij 17.400 vierkante kilometer grond in het gedemarkeerde gebied. De federale overheid probeerde hen al twee keer het gebied uit te zetten, maar dat mislukte telkens. Afgelopen maart zette de federale politie de operatie ´Upatakon III´ in gang, om hen en hun - vaak gewapende - medewerkers te verwijderen. Desnoods met geweld.

Zover kwam het echter niet. Althans, het kwam wel tot geweld, maar niet tussen de politie en de fazendeiros. Want ondertussen lagen er bij het Hooggerechtshof nog 33 processen in de la die de wettigheid van de demarcatie aanvochten. De regering van de deelstaat Roraima claimde bij het Hooggerechtshof, het Supremo Tribuno Federal, dat niemand uitgezet mocht worden tot er een uitspraak over deze zaken was. De rechters waren het met deze redenering eens en bevalen op 7 april 2008 het stopzetten van de Upatakon-operatie.

Bommengooier

Een van de bruggen, in brand gestoken door de rijstboeren om uitzetting door de politie te bemoeilijken.

Het besluit vergrootte de onrust. In de weken voorafgaand aan het besluit hadden de fazendeiros demonstraties georganiseerd, wegen laten afzetten en bruggen in brand laten zetten om de uitzetting te bemoeilijken. Er ontplofte zelfs een zelfgemaakte bom. De enige die daarbij gewond raakte was de bommengooier zelf, de zoon van de leider van de tegenstanders. Nu was het echter de beurt aan de Inheemse Volken om te protesteren. De Inheemse Volken in het gebied waren het beu om nog langer te wachten op de grond die zij als de hunne beschouwen. Bovendien bestaat het risico dat het Hooggerechtshof de klacht als gegrond beschouwt en dat daarmee het hele demarcatieproces overnieuw zou moeten. En dat kan opnieuw decennia duren.

Ontploffende zelfgemaakte bom, gegooid door de medewerkers van Quartiero.

Aanval

Het ene protest volgde op het andere, voor en tegen de demarcatie. Begin mei 2008 bezette een groep van de Macuxi een stuk van de fazenda van Paulo César Quartiero, leider van de rijstboeren en burgemeester van het dorpje Pacaraima. De reactie liet niet lang op zich wachten: al snel kwamen de bewakers, gemaskerd en al, schietend op de geïmproviseerde hutten af. Ze gooiden zelfs bommen om de indianen te verjagen. Tien indianen raakten gewond.

Een van de tien Makuxi-indianen die gewond raakte bij de aanval.

De gewonden, drie van hen ernstig, werden naar het hospitaal gebracht.

Politieke rel

Ondertussen buitelen op de opiniepagina´s van de kranten de commentaren over elkaar heen, staan de rubrieken met ingezonden brieven bol van de meningen van meer, maar vooral minder geïnformeerde lezers. Hoewel het proces al dertig jaar gaande is en het al meerdere keren door rechters, inclusief de Hoge Raad, beoordeeld is, heeft nu plotseling iedereen een mening. Ook de hoogste militair van het Amazonegebied waar Roraima onder valt, generaal Augusto Heleno, roerde zich in het debat, door publiekelijk zijn afkeuring over de demarcatie te uiten. Dit leverde een politieke rel op, omdat hij daarmee een besluit van zijn baas, de president zelf, in twijfel trok.

Grondstoffen

De tegenstanders hebben grofweg vier argumenten:
Ten eerste, het beoogde inheemse gebied betreft een groot aaneengesloten gebied langs de grens met Venezuela. Dat is een bedreiging voor de soevereiniteit van Brazilië. Ze gaan er daarbij, ten onrechte, van uit dat het leger geen toegang meer tot het gebied zou hebben en dus de grens niet meer zou kunnen verdedigen.
Ten tweede, de Inheemse Volken zouden een volgende stap kunnen nastreven en zich onafhankelijk kunnen verklaren. Vertegenwoordigers van de Inheemse Volken hebben met verontwaardiging gereageerd op deze suggestie dat ze zich geen Brazilianen zouden voelen. Het is ook nog nooit voorgekomen in Brazilië.
Ten derde, in het gebied zouden vele waardevolle grondstoffen zitten en die zouden buiten het bereik van de Braziliaanse maatschappij en economie blijven. De inheemse volken zouden die zelfs aan buitenlandse multinationals kunnen verkopen.
Ten vierde, het vertrek van de rijstboeren zou een groot verlies voor de economie van Roraima betekenen, omdat hun productie ongeveer 6% van de totale waarde van de economie zou vertegenwoordigen. Dit argument gaat voorbij aan het feit dat de boeren alternatief land krijgen aangeboden en financiële hulp voor het opnieuw opzetten van hun bedrijven. Bovendien gaat dit argument er van uit dat de inheemse bevolking er niet voor zou kunnen kiezen om de rijstverbouw voort te zetten of anderszins een bijdrage aan de economie te leveren.

Doos van Pandora

De beslissing van het Hooggerechtshof gaat strikt genomen niet over deze kwesties. Het Hof moet beslissen of het hele demarcatieproces als zodanig correct is verlopen. Dat is namelijk de claim van de klagers. De vrees van de betrokken Inheemse Volken is echter dat het Hof zich laat beïnvloeden door de publieke opinie en een politieke beslissing neemt.

De bezorgdheid beperkt zich niet tot de volken van Roraima. In heel Brazilië volgen de Inheemse Volken de gebeurtenissen met argusogen. Een negatief besluit zou namelijk een ingrijpend precedent scheppen: het zou achteraf het demarcatiebesluit van de president herroepen. Dat zou ongetwijfeld een doos van Pandora openen van processen tegen de demarcatie van bijkans alle inheemse gebieden.

Het oordeel van het Hooggerechtshof is toegezegd voor de maand juni. Dan weten de Makuxi, de Taurepang en de andere volken of de Braziliaanse maatschappij hen hun eigen grond gunt. En dan weten ook de inheemse burgers in andere delen van het land of het hun toegekende land veilig is. Althans, wettelijk gezien.

Bron: Cimi - www.cimi.org.br

3 Juli 2008

Paus Benedictus XVI ontving gisteren twee Braziliaanse indianenleiders in het Vaticaan en zegde hen steun toe in hun strijd om hun leefgebied in het Amazonegebied. Hij zei 'al het mogelijke te zullen doen om jullie land te beschermen'.

De stammen uit het Raposa Serra do Sol gebied worden belaagd door Braziliaanse boeren. Deze boeren hebben tien mensen neergeschoten en verwond, bruggen verbrand en een bom in een Indiaanse gemeenschap geworpen. Op shockerend video materiaal van afgelopen mei is te zien hoe huurlingen van de boeren een Indiaans dorp aanvallen.

Raposa Serra do Sol is in 2005, na een lange, door de toenmalige Paus John Paul II gesteunde campagne, door de Braziliaanse overheid officieel erkend als Indiaans gebied. Maar machtige boeren en de overheid van de betreffende staat, Roraima genaamd, proberen de wettelijke erkenning ongedaan te maken zodat de boeren een groot deel van het land van de Indianen kunnen krijgen.

De twee leiders, Jacir Jose de Souza en Pierlangela Nascimento da Cunha van respectievelijk de Makuxi en Wapixana stammen, zijn op noodtour door Europa om steun te krijgen bij de campagne voor bescherming van hun land. Zij zijn inmiddels in Spanje, Groot Brittannië, België, Frankrijk en Italië geweest.

In Groot Brittannië spraken zij met Britse kamerleden, in Frankrijk met Daniëlle Mitterand, oprichtster van mensenrechtenorganisatie France Libertés en echtgenote van wijlen president Francois Mitterand.

Stephen Corry, directeur van Survival International verklaarde vandaag zeer tevreden te zijn met de steuntoezegging van de paus. Verder zei hij: 'dit is een belangrijke strijd voor de Amazone- als Raposa Terra do Sol verloren gaat, kan het land van andere stammen in Brazilië ook gestolen worden'.

Bron: Survival International - www.survival-international.nl

23 juni 2008

Deze week zullen twee Braziliaanse Indianen in Londen arriveren om aandacht te vragen voor de ontbossing in het Amazonegebied. De vaak illegale houtkap in het gebied is niet alleen een ramp voor de flora en fauna, maar ook de leefgebieden van talloze indianenstammen dreigen op deze manier verloren te gaan.

Jacir José de Souza en Pierlangela Nascimento da Cunha, leiders van de Makuxi en Wapixana stammen, zullen gesprekken voeren met enkele ministers en afgevaardigden van de Foreign & Commonwealth Office.

De stammen van deze twee Indianen lopen direct gevaar vanwege de houtkap. Sinds 2005 leven zij samen met een derde stam in een deel van het oerwoud dat een beschermde status heeft gekregen. Jarenlang hebben de stammen een verwoede strijd hiervoor geleverd, maar nu lijkt het alsof al die inspanningen voor niets zijn geweest. Invloedrijke grootgrondbezitters bezetten illegaal grote delen van het park en trekken zich niks aan van de beschermde status van het gebied. Zij zijn er op uit de Indianen te verjagen en het gebied te ontbossen om het zo bruikbaar te maken voor landbouw.

De strijd tussen de indianenstammen en de grootgrondbezitters heeft onlangs een tragisch hoogtepunt beleefd nadat enkele gewapende huurlingen een dorp van de Makuxi hebben aangevallen. De mannen hebben met geweren op de indianen geschoten en explosieven naar hen toe gegooid. De Indianen waren ongewapend. In totaal raakten tien Indianen gewond, waarvan zes kinderen.

Men neemt aan dat deze aanslag het werk is van de grootgrondbezitter Paulo César Quartiero. Na het incident heeft de politie hem gearresteerd maar hem na enkele uren alweer vrij gelaten.

Het plaatselijke bestuur is op handen van de grootgrondbezitters en zij wil grote stukken bos van de Indianen ontnemen en aan de grootgrondbezitters schenken. Dit probeert zij voor elkaar te krijgen via een rechtszaak bij het Hoge Gerechtshof van Brazilië.

Survival International en andere lokale organisaties steunen de Indianen. Niet alleen omdat zij recht hebben op hun voorouderlijke gronden, maar ook omdat een indianenreservaat de beste bescherming tegen illegale houtkap is. Ook Amnesty International heeft steun toegezegd en met het bezoek van de twee Indianen aan Londen hopen de stammen ook op de steun van Groot Britannie te mogen rekenen.

Stephen Corry, directeur van Survival International, heeft gezegd: 'Deze strijd is cruciaal voor alle inheemse indianenstammen in het Amazonegebied. Als het de grootgrondbezitters met behulp van de politici lukt om land van de Makuxi-stam te stelen, zullen ook de gebieden van andere indianenstammen gestolen worden. Wij kunnen dit niet laten gebeuren!'

Beelden van de aanval op het Makuxi-dorp zijn hier  te vinden

De twee Indianen die Londen zullen bezoeken, zijn beschikbaar voor interviews:

- Jacir José de Souza, een van de leiders van de Makuxi en grondlegger van de Indigenous Council of Roraima.
- Pierlangela Nascimento da Cunha, een van de leiders van de Wapixana en coördinatrice van de Roraima Organisation of Indigenous Teachers.

De twee leiders brengen ook een bezoek aan Frankrijk, België, Italië en Portugal.

Bron: Survival International - www.survival-international.nl

29 mei 2008

Leden van één van 's werelds laatste geïsoleerd levende indianenstammen zijn vanuit de lucht waargenomen en gefotografeerd vlakbij de grens van Brazilië met Peru. De foto's zijn genomen tijdens meerdere vluchten over één van de meest afgelegen delen van het Amazonegebied in de Braziliaanse deelstaat Acre.

'We zijn over het gebied gevlogen om hun huizen te laten zien, om te laten zien dat zij er zijn, dat ze bestaan,' zei José Carlos dos Reis Meirelles Júnior, specialist op het gebied van geïsoleerd levende indianenstammen. Hij werkt voor FUNAI, het Braziliaanse overheidsorgaan dat zich bezig houdt met zaken aangaande Indianenstammen. 'Dit is zeer belangrijk omdat sommigen denken dat zij niet bestaan.'

Geïsoleerd levende stammen verkeren vaak in groot gevaar vanwege de illegale houtkap in Peru. Houtkappers dwingen de indianen te vluchten, de grens over.

'Wat in deze regio (van Peru) gebeurt, is een zeer grote misdaad tegen de flora, fauna en de stammen van dat gebied en is een goed voorbeeld van hoe wij, de zogenaamd 'ontwikkelden', op een irrationale manier omgaan met de wereld,' heeft Meirelles gezegd

De directeur van Survival, Stephen Corry, heeft gezegd: 'Deze foto's zijn opnieuw een bewijs dat geïsoleerd levende stammen echt bestaan. De wereld moet zich dit gaan realiseren en moet er voor zorgen dat hun leefgebieden worden beschermd, zoals de internationale wetgevingen dat voorschrijven. Anders zullen deze stammen snel uitsterven.'

Bron: Survival International - www.survival-international.org

23 mei 2008
São Luis, Maranhão, Brazilië

Vrijdag 23 mei 2008 zijn twee indianen van het Guajajara-volk op de terugweg naar hun dorp Bacurizinho door twee mannen op een motor beschoten. Volgens de twee gewonde indianen, Itamar Carlos Guajajara (35 jaar) en Deolice Rodrigues Guajajara (30 jaar) stopten de twee mannen, wier hoofden bedekt waren, naast hen op de weg. Ze eisten dat de indianen zouden stil staan; als ze weigerden, zouden ze gedood worden.

De indianen stonden meteen stil, maar blijkbaar niet snel genoeg, want de twee vuurden al direct een aantal schoten op hen af.
Itamar werd links in zijn rug getroffen, waarbij zijn long geperforeerd werd. Hij werd naar het ziekenhuis in Grajaú gebracht en zijn situatie is nog steeds kritiek.
Deolice werd in haar rechterdij geraakt. Zij is behandeld in hetzelfde ziekenhuis en hoefde daar niet te blijven.

Tot nu toe is er geen motief voor deze daad bekend gemaakt. Het gebeurde lijkt op het incident van twee weken geleden, toen een Guajajara-meisje van zes thuis voor de televisie in haar hoofd geschoten werd. Het meisje overleed direct. Beide daden vonden plaats aan dezelfde hoofdweg.

Dit soort agressie komt steeds meer voor in de deelstaat Maranhão (noord Brazilië). Men vermoedt dat er mogelijk een groep actief is die de inheemse bevolking in deze deelstaat wil uitmoorden.

Amnesty International is een actie gestart in verband met moord op 6-jarig Guajajara meisje.

Bron: Cimi - www.cimi.org.br

April 2008

Een lijkkist, een bomauto en vrouwe justitia met een verentooi zijn enkele van de ingrediënten voor een turbulente Semana Indígena in Brazilië.

Nog nooit had iemand het in z´n hoofd gehaald om te protesteren bij de ingang van het Braziliaanse Ministerie van Defensie, in Brasília, op de Esplanada de Ministérios. Afgelopen donderdag, 17 april, stonden er honderden indianen, vertegenwoordigers van tientallen Inheemse Volken uit heel Brazilië. Het was het begin van de protestmars langs nog twee instanties: het ministerie van Volksgezondheid en het Hooggerechtshof. Het protest vormde de afsluiting van het kampement ´Terra Livre´, dat voor het vijfde achtereenvolgende jaar georganiseerd werd tijdens de ´Week van de Indiaan´.

Bomauto

Bij het Hooggerechtshof slaagde een indiaan, onder luid gejuig, er in om een verentooi op het hoofd van vrouwe justitia te plaatsen, ook al duurde het niet lang voor een bewaker die er weer af had gehaald. De indianen protesteerden tegen de beslissing van het Hof, om de ontruiming van het inheems gebied Raposa Serra do Sol uit te stellen. Dit gebied, in het noorden van de deelstaat Roraima, werd al in 2005 door Lula tot inheems gebied verklaard, waarop alle niet-inheemse mensen het gebied moesten verlaten. Zij ontvangen daarvoor een schadeloosstelling en krijgen, indien gewenst, nieuw grondgebied toegewezen. De meesten vertrokken dan ook zonder problemen. Alleen zes grote rijstboeren weigeren te vertrekken. De afgelopen weken zette de federale overheid een grootscheepse politieactie op, om de boeren en hun gewapende milities uit te zetten. De zes boeren zetten vervolgens hun groepen pistoleiros in om bruggen en wegen af te zetten en protestacties te organiseren. Verschillende bruggen werden in brand gezet en er werd zelfs een auto met explosieven gevonden, geparkeerd bij een overheidsgebouw. Onder deze druk vroeg de Gouverneur van de deelstaat aan het Hooggerechtshof om uitstel van de ontruiming, wat het Hof toekende. De angst van de indianen is dat het Hof zal oordelen dat het hele demarcatieproces overnieuw moet. Dat zou jaren vertraging opleveren voordat de indianen hun eigen gebied terugkrijgen. Het zou bovendien een precedent scheppen voor alle andere inheemse gebieden die al gedemarceerd zijn.

Gewelddadig

Het protest bij het Ministerie van Defensie was een reactie op de uitlatingen van de hoogste militair van het Amazonegebied, generaal Auguste Heleno, die van mening was dat de creatie van het inheems gebied, aan de grens met Venezuela, een bedreiging vormt voor de souvereiniteit van Brazilië. Zijn opmerkingen waren olie op het vuur dat al wekenlang woedt in de media, op opiniepagina´s in de kranten en op internet. De inheemse gemeenschap reageerde furieus op de suggestie dat de indianen van dat gebied niet vaderlandslievend zouden zijn. Bovendien, zo lieten zij luid en duidelijk weten bij het ministerie, moet het leger eerst maar eens beginnen om de indianen te beschermen. In veel gevallen is de militaire politie verantwoordelijk voor gewelddadig optreden tegen indianen en het beschermen van de rechten van de grootgrondbezitters.

Lijkkist

Het Ministerie van Volksgezondheid is ieder jaar doelwit van protest, omdat het er keer op keer niet in slaagt de gezondheidszorg te bieden waar de inheemse volken recht op hebben. In 2007 meldden opnieuw tientallen inheemse gemeenschappen een gebrek aan medisch personeel en medicijnen. In verschillende gebieden woeden al meer dan twee jaar epidemieën van hepatitus en malaria, zonder dat de benodigde medische hulp komt. Door de gebrekkige medische hulp kwamen alleen al in 2007 tientallen indianen onnodig om het leven. Opnieuw stierven er kinderen onnodig door ondervoeding en eenvoudig te voorkomen ziektes. Als symbool daarvoor plaatsten inheemse leiders een lijkkist boven de ingang van het ministerie, terwijl anderen in een kring een rouwritueel dansten. Ook werd een pop verbrand die de minister van Gezondheidszorg verbeeldde.

Dia do Índio

De protestmars sloot het jaarlijkse Acampamento Terra Livre af, mede georganiseerd door CIMI (Conselho Indigenista Missionário). Ongeveer 800 indianen uit heel Brazilië, vertegenwoordigers van tientallen Inheemse Volken, kwamen bij elkaar en kampeerden tegenover het parlementsgebouw. Met het kampement, de debatten, een bezoek aan het parlement, het protest en een bezoek aan president Lula, vroegen zij aandacht voor hun situatie en voor de nalatigheid van de overheid. Ook elders in het land werden protestacties georganiseerd. Het is de tegenbeweging tegen de officiële festiviteiten ter gelegenheid van de Dia do Índio, waar een ander verhaal verteld wordt.

Bron: Cimi - www.cimi.org.br

26 maart 2008

De Parlementaire Onderzoekscommissie die de ondervoeding van indianenkinderen bestudeert kwam op 25 maart 2008 met haar conclusies: de ondervoeding is het gevolg van het gebrek aan land en het demarcatieproces, het toewijzen van gebieden aan de inheemse volken, loopt niet naar behoren.

Woordvoerder Deborah Duprat:
“Tot 1988 was het beleid in Brazilië om Inheemse Volken te dwingen geleidelijk op te gaan in en zich aan te passen aan de rest van de samenleving. Volgens deze opvatting hadden de indianen in de overgangsperiode stukken land waar ze konden leven zolang ze niet geïntegreerd waren. Die werden nooit beschouwd als gebieden waar de groep zou moeten kunnen voortbestaan.”

Een voorbeeld van deze situatie is te zien in Dourados in de deelstaat Mato Grosso. Van hier kwamen de berichten van kindersterfte die de aanleiding vormden tot het instellen van de Onderzoekscommissie. Duprat stelt vast dat het gebied niet een kwart is van wat de indianenbevolking nodig heeft. “Het gebied is te klein om te overleven. Vandaar de problemen van ondervoeding en andere ziektes.”

Nieuwe visie

Volgens Duprat volgt het Ministerie van Justitie in het demarcatieproces nog steeds opvattingen die uitgaan van het privé-bezit van de grond. De huidige grondwet echter garandeert de inheemse volken voldoende gebied om hun traditionele leefstijl te kunnen handhaven. “Bovendien zijn er de internationale verdragen die Brazilië ondertekend heeft, zoals Conventie 69 van de ILO (=de Internatinale Organisatie voor Arbeid). Deze verdragen laten in deze kwestie geen enkele twijfel”, aldus Duprat. - De Commissie is ondertussen naar Dourados gereisd om de levensvoorwaarden voor indianenkinderen verder te onderzoeken.

Bron: Cimi - www.cimi.org.br

3 maart 2008

Afgelopen week (25 februari – 2 maart 2008) was Padre Jorge dal Ben op bezoek in Nederland. Hij werkt op dit moment voor het team van CIMI in Dourados (deelstaat Mato Grosso do Sul, zuid-west Brazilië) en wilde hier in Nederland (en in Duitsland) graag meer komen vertellen over de situatie van de Guarani-indianen aldaar en de campagne die het CIMI-team samen met de indianen is gestart: “Guarani, grande povo” (Guarani, een groot/sterk volk).

Padre Jorge heeft voorheen bijna 40 jaar in het noorden van Brazilië gewerkt bij de strijd in het inheems gebied Raposa Serra dol Sol. Toen dit gebied bijna twee jaar geleden eindelijk door president Lula erkend werd, vond Padre Jorge het tijd om te gaan en om ergens anders zijn handen uit de mouwen te gaan steken. En dat werd CIMI Dourados in de staat Mato Grosso do Sul waar de situatie
van de Guarani-indianen erbarmelijk is (zie ook andere berichten op deze site).

Padre Jorge, van oorsprong Italiaan, gelooft in internationale druk. Volgens hem is de erkenning van Raposa Serra do Sol mede hieraan te danken: “Uit betrouwbare bron heb ik gehoord dat Lula op een gegeven moment heeft gezegd: 'Ik word er doodziek van. Elke keer als ik in het buitenland ben, krijg ik vragen over Raposa Serra do Sol. Dat moet afgelopen zijn. We gaan de homologatie tekenen'.”

Genoeg reden dus om naar Nederland te komen. Samen met Geertje van der Pas (lid Oatá) heeft hij bezoeken gebracht aan diverse organisaties: CMC Mensen met een missie, NCIV (Nederlands Centrum voor Inheemse Volken), Solidaridad, Amnesty International. Ook Magali Neumann en Wim van Kempen van Oatá hebben uitvoerig met Padre Jorge gesproken. Daarnaast hebben Padre Jorge en Geertje een bezoek aan de organisatie GfbV (Gesellschaft für betrohte Völker) gebracht.

Tijdens elk bezoek heeft Padre Jorge uitgebreid de situatie van de Guarani toegelicht: hun geschiedenis, hun aanwezigheid in meerdere landen in Latijns-Amerika, het gebrek aan voedsel op dit moment, het op zoek zijn naar hun eigen identiteit etc. Daarnaast heeft hij verteld over het concrete werk dat ze op dit moment in twee inheemse gebieden uitvoeren: zorgen dat er weer eten komt. De maïs staat al hoog en de manioc groeit gestaag. Met een paar families samen zijn ze dit project gestart en het loopt goed. Zowel omdat er eten wordt geproduceerd, maar ook omdat het zelfvertrouwen en het zelfbeeld van de Guarani-indianen weer groeit.

Om dit laatste te ondersteunen is er ook een (inter)nationale campagne gestart. Er is een website gemaakt (in het portugees) (www.campanhaguarani.org.br), een poster, een uitgebreide en een beknopte folder en een kalender.

Het was een intensieve, maar zinvolle reis. De contacten met de organisaties zijn gelegd, ze zijn op de hoogte en kunnen gezamenlijk optreden wanneer dit door de Guarani en/of CIMI Dourados wordt gevraagd. Zodat er niet meer alleen negatieve en trieste berichten over de Guarani verschijnen, maar dat ze snel weer het 'Grande Povo' van weleer zijn.

20 januari 2008

In 2007 werden er in Brazilië 76 indianen vermoord. Dit aantal komt voort uit een voorlopig onderzoek van CIMI. Vergeleken met het aantal van 2006 (48), heeft er een stijging plaatsgevonden van 63%. Wederom voert de deelstaat Mato Grosso do Sul de lijst aan: 48 indianen werden daar vermoord. De staat Pernambuco volgt met 8 moorden.

Het aantal van 76 is het hoogste sinds 1988. Het jaar dat CIMI voor de eerste keer het onderzoek naar geweld tegen inheemse volken uitvoerde. In april zal het officiële rapport verschijnen waarin de schending van de rechten van indianen in 2006 en 2007 aan de orde zal komen. Daarin zullen onder andere cijfers staan over bedreigingen, pogingen tot moord, sterfte ten gevolge van afwezigheid van assistentie (zelfmoord, gebrek aan medische voorzieningen etc), invallen in inheemse gebieden.

Het rapport zal tevens een analyse geven over de stijging van het geweld tegen de inheemse volken. Het onderzoek is gebaseerd op informatie uit de inheemse gemeenschappen en op verslaggeving in kranten uit het hele land.

Genocide in Mato Grosso do Sul

Het aantal moorden in de deelstaat Mato Grosso do Sul steeg met bijna 150% in vergelijking met het aantal uit 2006 (20). CIMI is nog steeds van mening dat de hoofdoorzaak hiervoor is het opeen gepakt zitten van de indianen in kleine gebieden in deze staat. Vooral de Guarani lijden hieronder. Dit is ook af te lezen uit het cijfer van 14 moorden (van de 48) in het inheems gebied Dourados, waar het hoogste aantal indianen per hectare leeft.

Ook tonen de cijfers van 2007 aan dat veel moorden plaatsvinden tijdens conflicten met de grootgrondbezitters. Twee inheemse leiders uit dezelfde Guarani-gemeenschap werden afgelopen jaar vermoord toen zij terugkeerden naar hun gebied (Kurussu Ambá). In januari 2007 werd de priesteres Xurete Lopes van 70 jaar vermoord door priv veiligheidsmensen en in juli overkwam Ortiz Lopes hetzelfde.

Tegelijkertijd kreeg in 2007 geen enkel inheems gebied van de Guarani de declaratie dat het inheems gebied zou zijn. Terwijl Funai (regeringsorganisatie voor inheemse kwesties) de afgelopen jaren vele beloftes gedaan heeft dat er speciale aandacht uit zou moeten gaan naar de Guarani vanwege de ernstige situatie waarin deze groep verkeert.

Aan het begin van 2008 onderschrijft CIMI opnieuw de evaluatie gepubliceerd in het Mensenrechtenrapport van het Sociaal Netwerk (Rede Social): “Het is moeilijk te begrijpen dat tot op de dag van vandaag de situatie hetzelfde blijft. Dit vreselijke proces van uitroeiing van een volk, onder toeziend oog van de hele natie, de federale en staats overheid, de instituten van de Republiek op het gebied van inheemse rechten enzovoort, zonder dat er effectieve maatregelen worden genomen. Het is onbegrijpelijk.”

Bron: Cimi - www.cimi.org.br

2 januari 2008

Na 23 dagen stopt Mgr. Cappio met zijn hongerstaking.

In een rolstoel en met een infuus in zijn arm kondigde de Braziliaanse bisschop Mgr. Luiz Flávio Cappio (61) vlak voor kerst het einde van zijn hongerstaking tegen de aftakking van de São Franciscorivier aan. Hij deed dat tijdens een viering bij de kapel van Sint Franciscus in Sobradinho (Bahia) waar hij al die tijd heeft gevast en gebeden.

‘Ik stop met vasten maar niet mijn verzet want die strijd voeren we gezamenlijk’, zei hij. Een dag eerder was hij flauwgevallen na het bericht dat het Hooggerechtshof had toegestaan dat de werkzaamheden aan de aftakking hervat mochten worden. Hij werd opgenomen in een ziekenhuis en gaf daar eindelijk toe aan de smeekbeden van vrienden en familie.

Bron: Solidaridad www.solidaridad.nl

14 december 2007

Mgr. Luiz Flávio Cappio opnieuw in hongerstaking.

Grootschalige landbouw versus kleine boeren; in Brazilië een recept voor grote conflicten. Een voorbeeld van een grootschalig overheidsproject is het aftakken van de São Franciscorivier, dat alleen ten goede komt aan exportgerichte landbouwbedrijven. De boeren zonder water blijven boeren zonder water.

Een belangrijke spreekbuis voor het protest van de bevolking is Mgr. Luiz Flávio Cappio, bisschop van Barra in Bahia. Op 27 november kreeg de Braziliaanse president Lula een brief van hem, waarin hij meldde opnieuw in hongerstaking te gaan ter bescherming van de São Franciscorivier. De bisschop deed dit ook al in 2005.

Mgr. Cappio heeft zich teruggetrokken in een kapelletje aan de voet van de stuwdam van Sobradinho in Bahia, om aandacht te vragen voor de deplorabele staat waarin de rivier zich bevindt. Het stuwmeer van Sobradinho bevat nog maar veertien procent van de normale hoeveelheid water.

In 2005 hield Mgr. Cappio ook een hongerstaking voor de rivier en haar mensen. Na elf dagen kwam de belofte van president Lula om de project van de aftakking van de rivier tijdelijk te stoppen en een brede dialoog met maatschappelijke organisaties en de bevolking te starten.

Die dialoog is er nooit gekomen. Mgr. Cappio heeft nu aangekondigd alleen te zullen stoppen met zijn hongerstaking als ‘het leger wordt teruggeroepen en het project van de aftakking van de rivier definitief van tafel gaat.’

LINKS:

Lees de (Engelse) vertaling van de     brief van Mgr. Cappio aan president Lula

Uw steunbetuiging betuigen? Ga naar www.umavidapelavida.com.br

Bron: Solidaridad www.solidaridad.nl

CNPI discuss government's social agenda for indigenous peoples Gathered between October 10 and 11, the Indigenous people and governmental and non-government organizations members who make up the National Commission for the Indigenous Policy (CNPI) discussed, among others issues, the federal government's social agenda for indigenous peoples.

The agenda was launched in the city of São Gabriel da Cachoeira on September 21 by president Luis Inácio da Silva and the president of the National Foundation for Indigenous People (Funai), Márcio Meira. However, the indigenous leaders members of the CNPI complained that the agenda was launched without having been submitted to the Committee and to indigenous peoples before, as determined by Convention 169 of the International Labour Organisation (ILO), of which Brazil is a signatory.

“A social agenda should not be developed like this. It should be built with our participation, strengthening the democratic State. We want an agenda that includes Brazilian peoples from the northeast and south regions. This proposal doesn’t include these peoples,” stressed Jecinaldo Barbosa, from the Santeré Mawé people and a representative of the Amazon region. “The proposals should be submitted to CNPI first so that the agenda would take into account regional diversities,” complemented Marcos Xucuru, from the northeast region.

Several topics included in social agenda were challenged by the indigenous leaders, such as the lack of indication of indigenous territories that suffered the impacts of the PAC (growth acceleration program); a list of indigenous lands to be demarcated; criteria for determining priority actions for certain peoples to the detriment of others; clarifications on the partnerships involved in the project for documenting indigenous languages which the government intends to carry out.

During the meeting, a proposal for restructuring Funai was submitted and it was also defined that in the Volgende meeting of the Committee – which is scheduled to be held in December – a bill aimed at creating a National Indigenous Policy Council will be submitted. If approved, it will be sent to the Civil House and then referred to the National Congress. The draft proposal will be prepared by a CNPI subcommittee that will be holding a meeting between November 23 and 24.

Indigenous people also challenged the government on the person who will be assigned to represent Brazil in a competition for a position of rapporteur for indigenous peoples at the United Nations Organization (UN). They submitted a document requesting that prior consultations should be held with indigenous peoples before the government suggest any names for this purpose.

Bron: Cimi - www.cimi.org.br

Op 17 november 2007 raakten vier Guarani Kaiowá-indianen gewond bij een ontruiming die georganiseerd was door grootgrondbezitters. Het was de zoveelste gewelddadige actie in de deelstaat Mato Grosso do Sul, dichtbij de gemeente Amambai.

Een groep van ongeveer 100 Guarani was donderdag jl. teruggekeerd op een deel van hun traditionele grondgebied, Kurussu Ambá geheten. Ze waren begonnen met het opzetten van hun hutten, onder toeziend oog van de beveiligingsmensen van de grootgrondbezitters.

Zaterdag probeerden enkele grootgrondbezitters tot een akkoord te komen met de indianen. Ze boden een koe en een paar voedselpakketten. Volgens één van de leiders van de Inheemse gemeenschap namen ze het aanbod niet aan, maar waren ze wel doodsbang om met veel geweld verwijderd te worden van het gebied. Daarom vroegen ze een vrachtwagen, zodat de grootgrondbezitters hen terug zouden kunnen brengen naar het Inheems dorp Taquapery, waar ze voorheen ook verbleven.

Bij aankomst in het dorp werd er plotseling geschoten op de Indianen. Neo Lopes (35 jaar), Gilmar Batista (22), Astúrio Benites (23) en Angélica Barrios (22) werden geraakt. Angélica verblijft nog in het ziekenhuis.

Op dit moment is er nog geen onderzoek naar het incident gestart. FUNAI, de regeringsorganisatie voor Inheemse kwesties, is nog niet in het dorp geweest. De Federale Politie stuurt de Indianen naar de Civiele Politie, alwaar er aangifte is gedaan.

In januari van dit jaar probeerden deze Guarani-families eveneens terug te keren naar hun gebied. Bij die gelegenheid handelden de grootgrondbezitters alsof zij politie waren en werd tijdens de ontruiming de priesteres Xurete Lopes van 70 jaar vermoord. In juli volgde de moord op Ortiz Lopes, die voor de deur van zijn huis neergeschoten werd.

Bron: Cimi - www.cimi.org.br

Op 13 september heeft de Algemene Vergadering van de VN de Universele Verklaring van de Rechten van Inheemse Volkeren goedgekeurd. Dit zal een internationaal instrument zijn in de handen van de meer dan 370 mio inheemse volken overal ter wereld.

"Deze Universele Verklaring is een belangrijk instrument voor inheemse volken om er mee te strijden voor hun rechten", zo schat Saulo Feitosa in. Hij is CIMI’s afgevaardigde bij de Nationale Commissie voor Inheems Beleid. Hij wees er vooral op dat de goedgekeurde tekst het recht tot zelfbestuur en zelfbepaling van inheemse volkeren erkent. "Gebaseerd op deze beslissing adviseert de VN dat alle staten de politieke, sociale en wettelijke definities van alle volkeren in acht zullen nemen", voegde hij er aan toe.

De tekst werd aangenomen met 143 voorstemmen, vier tegen (Canada, de VS, Australië en Nieuw-Zeeland), en 11 onthoudingen. Een van de hoofdpunten van de tekst verwijst naar de wettelijke rechten van inheemse volkeren op hun grondgebieden. Volgens de Verklaring behoren nationale staten de wettelijke bescherming van inheemse volkeren op hun grondgebieden en grondstoffen veilig te stellen. Geen enkele handeling zal op inheems gebied uitgevoerd worden zonder voorafgaand overleg met het inheemse volk en zonder haar toestemming. Zij moet geconsulteerd worden in overeenstemming met hoe zij georganiseerd is.

De Inheemse Volkeren namen in aanmerking dat de goedkeuring van de Verklaring een overwinning was. "Dit toont aan dat zowel staten als de internationale gemeenschap zich realiseren dat de inzet en het netwerk voor onze rechten steeds sterker wordt", zegt Sandro Tuxá, triomferend. Hij is van het Netwerk voor de Inheemse Volkeren van de Noordoostelijke gebieden (Minas Gerais en Espírito Santo).

Volgens hem zullen de richtlijnen van de VN-Verklaring positieve gevolgen hebben voor de in Brazilië levende Inheemse Volken. Hetzelfde gebeurde met Conventie 169 van de International Labour Organisation. "Het is nog een extra garantie en een middel om naleving met formele bepalingen af te dwingen. Nationale staten erkennen dat wij rechten hebben, en dat het mogelijk is voor volken om binnen een staat anders te zijn, om een eigen taal te hebben, een eigen structuur te hebben…", voegt Sandro er aan toe.

In een officieel rapport stelt de Algemeen Secretaris van de VN, Ban Ki-Moon, dat de Staten de Verklaring zo snel mogelijk in hun mensenrechtenagenda’s zouden moeten opnemen.

Bron: Nieuwsbrief CIMI — nr. 783 van 17/09/2007

De Braziliaanse regering ondertekent besluit tot vaststelling van het leefgebied van de Tupinikim/Guarani (Brief uit Brazilië)

Gisteren, 28/08/2007, is er een historisch besluit gepubliceerd in de Federale Staatskrant als gevolg van twee ministeriële besluiten, no.1463 en 1464, ondertekend door de Minister van Justitie Tarso Genro. Hierin wordt verklaard dat 18.070 hectaren land in de gemeente Aracruz, in de provincie Espiritu Santo, als inheems grondgebied toebehoort aan de Tupinikim- en Guarani-volken.

Tot nu toe was slechts 7,061 ha vastgesteld en de overige 11.009 ha niet en waren deze door het bedrijf Aracruz Celulose ingepalmd als eucalyptusplantage.

Met deze beslissing voldoet de Braziliaanse regering nu eindelijk aan haar grondwettelijke verplichting, de gebieden te bepalen die traditioneel door inheemse volken worden ingenomen en die voor hen van vitaal belang zijn om fysiek en cultureel te kunnen overleven.

In de zeven Tupinikim- en Guarani-dorpen wordt deze overwinning op dit moment uitgebreid gevierd. De Stamhoofden verklaarden gisteren dat dit het resultaat is van hun eensgezindheid, hun moed en vastberadenheid om te vechten voor het land waarvan ze in het verleden werden verdreven. De overwinning is een garantie voor de toekomst van hun kinderen. De overwinning is mede mogelijk dank zij een hecht netwerk van solidariteit, van zowel binnen als buiten Brazilië. Onze dank dus dat U tot vandaag toe een bijdrage heeft geleverd aan onze strijd!

Enkele opmerkingen bij deze beslissing:
- Er bestond volop tegenspraak binnen de regering. Uiteindelijk toonde de Minister van Justitie de moed om deze beslissing te nemen, terwijl er enorme pressie op hem werd uitgeoefend door vertegenwoordigers van parlement en senaat, de gouverneur van de deelstaat Espiritu Santo en de agrobusiness, en daarnaast nog de regionale en landelijke media.

- Dit is absoluut de belangrijke beslissing in de hele demarcatieprocedure. Wat nog rest is 1) de ruimtelijke afbakening (op het terrein) van de 18.070 hectaren, 2 ) de erkenning van deze ruimtelijke afbakening door de President van de Republiek en tenslotte 3) het vastleggen in het plaatselijke kadaster.

-De volgende dringende stap is volgens de Minister de ondertekening van de overeenkomst tussen indianen, Aracruz en de regering. Hierin moet o.a. de schadevergoeding van de kant van Aracruz geregeld worden. Hoewel ieder weet dat Aracruz het bos van de inheemse volken verwoest heeft, zou er een langdurig justitieel proces kunnen volgen dat de verdere afhandeling zou kunnen ophouden. De Tupinikim en Guarani zijn gisteren al begonnen met vergaderingen van hoofden en leiders om voorbereid te zijn op deze onderhandeling en zij willen deze week ook een algemene bijeenkomst van de gemeenschappen organiseren.

N.B.: Deze beslissing betekent eveneens dat de oproep die wij u deze week deden om een brief aan de Minister van Justitie te zenden niet meer van belang is. Wij hopen evenwel te kunnen blijven rekenen op jullie ondersteuning in de komende stappen die nog te nemen zijn in het proces. De druk van de anti-inheemse krachten zal de komende weken zeer sterk zijn. Maar op dit moment is het tijd voor feesten en dat is wat er nu vooral gaande is in de dorpen!

29 Augustus 2007 - Groeten uit Brazilië,
Alert against the Green Desert Movement,
Winnie Overbeek

En Aracruz maar klagen.
De directeur van Aracruz klaagt ondertussen in een tijdschrift over al de kostbare tijd die hij verliest met die grondbezettingen. Hij is er wel veertig procent van zijn werktijd mee bezig, zo vertelt hij. (Dan zullen ze wel heel wat grond illegaal in bezit hebben, zou je denken). "Onze concurrenten in de VS, in Canada en in Zweden krijgen niet te maken met dit soort sociale conflicten. Hier heb je het ene moment de MST (Beweging van Landloze Boeren), dan weer de Via Campesina (Boerenorganisatie), de indianen of de quilombola’s (nakomelingen van zwarte slaven)."

De bezetter die klaagt over groepen die hun grond terugeisen. De elite blijft proberen de geschiedenis om te draaien, concludeert het CIMI-blad Porantim.

Meer dan duizend mensen in kampement tegen aftakken São Francisco rivier, Brazilië.

"Stop dit plan in een diepe la en vergeet het. Kijk naar andere ontwikkelingsplannen die beter geschikt zijn voor dit droge gebied en voor ons: kleine boeren, indianen en vissers."

De bevolking in het dal van de São Franciscorivier in Noordoost-Brazilië is het zat. Waarom een megaproject om grootschalige landbouw mogelijk te maken? Weer een ëontwikkelingª waar zij niet van profiteert, en waarover de regering tot nu toe geweigerd heeft ´berhaupt te praten.

Vanaf begin juni is het leger bezig met het bouwrijp maken van de plek waar de aftakking van de São Francisco gaat gebeuren. Dinsdagochtend 26 juni, in alle vroegte, hebben rond de 2.000 mensen een kampement opgeslagen om de werkzaamheden te hinderen. Solidaridad steunt het kampement met een financiÎle bijdrage.

lees meer >>

De inmiddels ongeveer 1500 bezetters van het gebied waar het Braziliaanse leger begonnen is de São Francisco rivier om te leiden, dreigen verwijderd te worden door eenheden van de Mobiele Eenheid en het Braziliaanse leger. Een rechter heeft gelast dat het bezette gebied ontruimd moet worden.

De leiders van de bezetting zeggen dat zij geen geweld zullen gebruiken. Onder de bezetters zijn leden van de TrukŸ stam, die het nu bezette gebied opeist als inheems gebied. Hun leider Francisco TrukŸ heeft gezegd: "Wij gaan hier niet weg en als de regering de rivier wil omleiden, moeten ze dat maar ergens anders doen."

De FUNAI, het overheidsorgaan voor indianenaangelegenheden, is al tien jaar geleden begonnen met het afbakenen van het inheemse gebied, maar tot dusver heeft dat nog niet zijn juridisch beslag gekregen.

Het omleiden van de São Francisco rivier in de deelstaat Pernambuco heeft tot doel om een aantal gebieden te irrigeren, de kweek van garnalen mogelijk te maken en de industrie te bedienen. Slechts 4% van het water is voor de mensen in de dorpen en de steden.

Volgens een rapport over de milieueffecten zullen de indianenvolken TuxŸ, TrukŸ, PipipÒ, TumbalalŸ en KambiwŸ getroffen worden door het project. Geen van deze volken is gehoord over het project, dat 6,6 miljard R$ kost (ongeveer 2,6 miljard Euro).

Vertaling Bert Ernste.

Dinsdag 26 Juni, 2007.

Vanavond hebben ongeveer 1200 mensen het gebied in Cabr·b· bezet waar constructie-eenheden van het leger afgelopen maand zijn begonnen met het graven van vaargeulen voor een omleiding van de São Francisco-rivier, het eerste gedeelte van een omstreden project van de federale regering.

Met deze actie willen de bezetters een sta-in-de-weg zijn voor de voortgang van het werk en trachten op deze manier het gebied van het inheemse volk van de TrukŸ, terug te krijgen, een gebied dat hen in eigendom toebehoort.

De 1200 mensen hebben in het gebied hun tenten opgeslagen en er is geen tijd bepaald hoelang zij er zullen blijven. Tot het einde van de dag zal het aantal deelnemers nog aangroeien.

Er bevinden zich vertegenwoordigers van sociale instellingen. volksbewegingen, traditionele groeperingen uit de provincies Minas Gerais, Pernambuco, Sergipe, Alagoas, Bahia en CearŸ. Zij vragen met klem het project te willen stoppen en dat er wordt uitgezien naar toepassing van geÎigende en geschikte technologieÎn voor leven in dit onvruchtbare gebied.

(Een manifest van het kampement in de Portugese taal is te vinden op de site van CIMI: www.cimi.org.br ).

De pas kort geleden geïnstalleerde CNPI (Vrij vertaald: Nationale Commissie voor Inheems Beleid) moet een wetsontwerp over mijnbouw in Inheemse Gebieden gaan bespreken. De inheemse leiders en de vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties uit de commissie hebben gepleit voor het bespreken van dit voorstel tegelijk met het Statuut van de Inheemse Volken, dat al meer dan tien jaar op behandeling wacht in het Congres. Het voorstel werd aangenomen en opgenomen in de agenda voor de volgende vergadering van de CNPI op 12 juli.

Volgens het wetsontwerp moet de ontginning gaan gebeuren door bedrijven, de inheemse gemeenschap zelf of door een samenwerking tussen die twee. Verder impliceert het wetsontwerp dat de getroffen gemeenschap wel eisen aan de ontginningsprojecten kan stellen, maar dat zij deze niet mogen verwerpen. Daarnaast zal 3% van de omzet ten goede komen aan de Inheemse Volken, waarvan de helft naar een door de Funai (regeringsinstantie belast met de bescherming van de Indianen) aangewezen doel zal gaan. De andere helft gaat naar een comitù waar de inheemse gemeenschap deel van uitmaakt. Dit betekent dat slechts 1,5% van de omzet van ontginningsprojecten in Inheemse Gebied naar de getroffen gemeenschap gaat, maar dat deze daar geen directe zeggenschap over zal hebben.

Zowel inheemse leiders als verschillende maatschappelijke organisaties waarschuwen voor de aanzienlijke gevolgen voor het milieu en de leefomstandigheden van de Inheemse Volken van dit wetsontwerp. Als reactie op het voorstel hebben de Yanomami-docenten een brief geschreven aan de CNPI en President Lula waarin zij hun angst uitdrukken voor de gevolgen van het aannemen van het wetsontwerp door het Nationale Congres.

Voor het gehele artikel en een samenvatting van de brief aan de CNPI en de President, zie onder.

Bron: CIMI, Indianenpastoraat. 11 juni 2007
http://www.cimi.org.br/?system=news&action=read&id=2604&eid=257
Vertaling en samenvatting: Taco Schreij

Het slotdocument van de zesde sessie van het Permanent Forum voor Inheemse Kwesties van de VN (25 mei 2007) pleit er voor dat inheemse volken “vooraf, in vrije wil en geïnformeerd” hun toestemming moeten geven voor projecten die in hun gebied plaats vinden. Overheden moeten dit principe toepassen wanneer zij ontwikkelingsprojecten of andere activiteiten willen uitvoeren in inheemse gebieden. Deze oproep getuigt van het sterke geloof van de inheemse volken dat het recht op toegang en beheer van de gemeenschappelijke inheemse gebieden en de natuurlijke rijkdommen van essentieel belang is voor de overleving van de inheemse volken. Garantie van de inheemse gebieden zorgt voor vermindering van armoede, voorkomt conflicten en lost deze op, en zorgt voor goed intern bestuur.

Daarnaast vraagt het Forum aan de General Assembly van de Verenigde Naties om de Verklaring voor Rechten van Inheemse Volken nog tijdens de huidige zitting van de Assembly aan te nemen. Zes maanden geleden werd de goedkeuring van de verklaring, die al wel is aangenomen door de VN Mensenrechtenraad, uitgesteld. Met name ten gevolge van bezwaren van Australië, Canada en Nieuw Zeeland. Afgelopen week diende een groep van Afrikaanse landen een aantal amendementen in. Deze werden door verscheidene inheemse organisaties verworpen als zijnde “onaanvaardbaar en niet in overeenstemming met internationale wetgeving voor de mensenrechten”. Tot op heden is er geen duidelijkheid wat er verder zal gebeuren met de Verklaring.

Tijdens de zesde sessie van het Forum werden tenslotte ook teksten omtrent armoedebestrijding, mensenrechten, en migratie naar de steden, goedgekeurd. Geconstateerd is dat veel regeringen in hun beleid voor armoedebestrijding vaak vergeten te spreken over inheemse volken en dat die volken ook niet deel hebben genomen aan het opstellen van dit beleid. Het Forum benadrukte dat het werken aan de Millenniumdoelstellingen van groot belang is, ook voor de inheemse volken.

Het Permanent Forum kwam bijeen in New York van 14 tot en met 25 mei. Het had de grootste deelname ooit, in totaal 2.500 personen. Het Forum, een subcomité van de Economische en Sociale Raad van de VN, bestaat uit 16 leden en heeft als hoofdtaak om deskundig advies te geven aan de genoemde Raad en aan het VN-apparaat over inheemse kwesties. Verder werkt het aan bewustwording en bevordert het de integratie en coördinatie van activiteiten met betrekking tot inheemse kwesties binnen het apparaat van de VN. Tenslotte bereidt het informatie voor over inheemse kwesties en verspreidt deze.

De Voorzitter van het Forum Victoria Tauli-Corpuz van de Filippijnen zei in de persconferentie: “Kwesties in verband met inheems land en natuurlijke rijkdommen zijn complex, maar de vertegenwoordigers van inheemse volken toonden tijdens de afgelopen twee weken dat zij geen slachtoffers zijn. Zij kwamen niet naar New York om te klagen, nee, zij kwamen om samen te werken en duidelijk advies te formuleren aan overheden en intergouvernementele organisaties over hoe zij kunnen voldoen aan de behoefte van de inheemse volken om te overleven.”

De volgende sessie van het Permanent Forum voor Inheemse Kwesties zal plaatsvinden van 21 april tot 2 mei 2008 in New York.

Bron: http://www.un.org/News/Press/docs//2007/hr4926.doc.htm

In het zojuist verschenen jaarverslag 2007 van Amnesty's verslag van 2007 over de staat van de mensenrechten in de wereld onder meer aandacht voor de Tupinikim en Guarani indianen in hun strijd tegen het bedrijf Aracruz Celulose. Amnesty maakt melding van de gewelddadige ontruiming van enekle indianendorpen door de federale politie. Dertien indianen raakten gewond en twee dorpen zijn afgebrand tijdens een aanval met helikopters, honden, rubberen kogels en traangas. Aracruz Celulose gaf logistieke steun aan de aanval. Positief is dat justitie een zaak won tegen de campagne van Aracruz, die de indianen in een publiciteitscampagne discrimineerde en zwart maakte.

Verder maakt Amnesty melding van de rechtszaak tegen twee verdachten van de moord op Vicente Cañas Costa, een Spaanse Jezuïet die zich inspande voor de inheemse bevolking in de deelstaat Mato Grosso. De moord vond plaats 1987. Justitie erkent nu dat Vicente Cañas Costa werd vermoord en dat in het oorspronkelijke proces grove fouten zijn gemaakt.

Het volledige hoofdstuk over Brazilië (Engels)

Het volledige rapport van Amnesty (Engels)

(Vertaling/samenvatting Bert Ernste)

De leveringen van voedselpakketten aan het inheemse gebied Dourados zijn weer gestart en de overheid treft maatregelen om de situatie in het gebied te regularizeren.

Na de eerste Urgent Action van Amnesty ontkende het Ministerie van Gezondheid dat de sterfgevallen in het inheems gebied Dourados veroorzaakt zouden zijn door ondervoeding, hiermee een arts van Funasa (Fundação Nacional de Saúde - de Nationale Stichting voor Gezondheid), die de baby’s behandelde, tegensprekend.

Funasa liet wel weten dat één van de drie sterfgevallen in feite aan ouderlijke verwaarlozing toe te schrijven was, en niet, zoals in de kranten was geschreven, door ondervoeding was veroorzaakt, NGO’s die in Dourados werken zijn er echter van overtuigd dat ook dit sterfgeval alles te maken heeft met de bredere onderliggende armoede en sociale ontbering van de Kaiowa Guarani.

Publieke aandacht voor de sterfgevallen van de inheemse kinderen heeft uiteindelijk een belangrijke invloed gehad op het overheidsbeleid.

Op 28 maart organiseerde het Federale Openbare Ministerie een overleg met inheemse leiders, antropologen, activisten en federale autoriteiten om oplossingen te bespreken voor de ‘humanitaire crisis’ in Mato Grosso do Sul. Uit het overleg werd duidelijk dat de distributie van voedselpakketten gegarandeerd moest worden en dat de enige oplossing op lange termijn het versnellen van de identificatie en afbakening van inheems land is. In de woorden van een lid van de Guarani-gemeenschap, Ambrósio Vilalba: “dat wat honger bestrijdt is land”. (Quem combate a fome é terra).

Op 19 april, de Dag van de Indiaan (Dia do Índio), deed President Luiz Inácio Lula da Silva de belofte om een interministeriële commissie voor de situatie in Dourados in te stellen, en om te zorgen dat de samenwerking tussen federale organismen, zoals Funai (Fundação Nacional do Índio - Nationale Stichting voor Inheemse kwesties), Funasa en de Ministeries te verbeteren om toekomstige crisissen te verkomen. Ondertussen vragen federale afgevaardigden ook om een parlementair onderzoek naar de sterfgevallen door ondervoeding in het inheems gebied Dourados.

De onlangs benoemde voorzitter van FUNAI, Márcio Meira, bevestigde diezelfde dag in een radiogesprek dat het probleem van ondervoeding in Dourados “uiterst ernstig” was. Hij zei dat hoewel de laatste gezamenlijke actie van de federale overheid en staatsoverheid, het risico van ondervoeding had verminderd, “het land van de Kaiowa Guarani klein is, de situatie zorgelijk en dat wij hier een veel complexer probleem hebben̵. (As terras indígenas são precárias, são pequenas e temos um problema muito mais complexo ali.)

Structurele armoede, het opeen gepakt zijn in klein gebied, en sociale ontbering vragen nog steeds hun tol in Dourados. Volgens Funasa stierf op 25 april in het dorp Bororó wederom een baby van zes weken, Anderson Amarilha, aan een combinatie van ondervoeding, uitdroging en buikgriep.

16th of April 2007, Porto Alegre - Brazil

Meeting in Parque Harmonia in Porto Alegre, Rio Grande do Sul, Brazil, 11-14 April, 2007, we Guarani people present in Brazil, Argentina, Paraguay, Uruguay and Bolivia, with more than 800 persons, wish to make public the historic accounts of our elders and to present our proposals for a better world. In spite of all the violence practiced throughout the past 500 years, we resist. Today we are more than 325 thousand people, one of the major peoples of America. By means of our continental meetings we hold the memory of the struggle of our ancestors and announce the hope for the future we construct with our own hands.

The lack of land is the principle problem afflicting our people. We cannot live without the land and the land cannot live without our people. We form a single body. The absence of land does not permit us to live according to our culture. Our youth are obligated to search for work in other locations not allowing time to learn from our elders.

Our people have always lived with much respect in relation to nature. The true forest is our principal location for construction of our villages and the living of our culture. Without the forest, the water, the rivers and all of the beings that inhabit it, it is not possible for us to live. For millions of years we have lived in this nature, respecting and living with her. Today we perceive, with profound sadness, that there remains little true forest, that the rivers are becoming polluted and the animals becoming extinct. In spite of this, what remains of the true forest is being transformed into reserves and environmental parks; these for us are sacred places, but the non-indigenous impede us from occupying them. This is due to non-Indian greed that needs to destroy everything in order to say that progress is being made. Still today the non-Indian is perceiving that their own land is warming up and could disappear. Our ancients always said that this could happen if nature was not respected. Because of this we affirm that the demarcation of our lands is a good for all humanity, because we will never destroy it.

Our territory, Yvy Rupá, was cut, various times, by borders between nations and states. There have been wars to rob our lands. For this, today, our people are divided between Brazil, Argentina, Uruguay, Paraguay and Bolivia. For us there are no borders. We continue to visit our families and attempt to walk freely as has been done in times past. However, we perceive each time these countries develop policies that prevent us from living our mode. In some countries we are called strangers, foreigners and told that it is not possible to recognize the right to our lands because they do not pertain to us. Just the same, we continue struggling for our territory and for the end of all type of boundary that impedes our living in liberty.

We always develop our education with a base in the values and teachings passed on by our ancients, our place of education and the house of prayer. Today we have schools in nearly all villages, and many schools do not respect our skill in teaching the children, wanting us to learn identically to the non-indigenous. In spite of our having sought laws that guarantee differentiated education, we perceive that some nations and states are not competent to develop the differentiated education. The school needs to be made in our manner, with our professors and programs developed by our people so that they contribute to our communities and that are not of a mode destructive to our culture. We need from nations and states special secretaries with professional competence to attend to the Guarani schools. In the same way, we want health care undertaken respecting our traditional knowledge.

Tussen 21 en 23 september 2007 werd in het dorp Tey´ kue (deelstaat Mato Grosso do Sul) een actie gelanceerd onder het motto: ‘Het volk der Guarani: een groot volk’.

De campagne is bedoeld om de samenleving de kracht van dit volk te tonen is en om hun strijd voor hun rechten te versterken, in het bijzonder in relatie tot hun eigen bestaan en tot de grond waarop zij leven.

Er wonen op dit moment 225.000 mensen van het Guarani-volk in Zuid-Amerika: in Argentinië, Paraguay, Uruguay, Bolivia en Brazilië. In ons land Brazilië vormen zij, verspreid over diverse deelstaten, met ongeveer 50.000 leden het grootste Inheemse Volk.

Hoewel er vele verwijzingen naar hen bestaan in b.v. literatuur, muziek, schilderkunst en film, blijven zij vreemd genoeg praktisch onzichtbaar Wat men weet is dat hun kinderen aan ondervoeding sterven, dat hun land bezet wordt, dat velen van hen slachtoffer zijn van moordpartijen en dat de overheid hun elementaire rechten miskent. Toch blijft het volk in sommige streken, waaronder metropolen als São Paulo en Porto Alegre zich verweren. Zij vechten om de rest van hun grond terug te krijgen, waarbij ze hun cultuur en taal willen handhaven, hun manier van leven en hun op solidariteit gegrondveste economie.

De campagne werd gestart in aanwezigheid van de leiders van de Assemblee van het Guarani-volk en vele andere leiders van Inheemse Volken in Latijns Amerika. Steunorganisaties vanuit de Boerenbeweging, vanuit de kerken zoals CIMI hebben zich achter de campagne geschaard.

Achtergrond van de campagne

Sinds 2005 lopen er gesprekken om de acties te gaan bundelen. In 2006 vond de Eerste Continentale Guarani-vergadering plaats. Plek van handeling was São Gabriel (Rio Grande do Sul – Br.), waar de strijd o.l.v. Indianenleider Sepé Tiaraju, 250 jaar voordien, herdacht werd. (Zie archief van deze website). De 1500 aanwezige Guarani uit de verschillende landen besloten daar hun krachten weer te gaan bundelen voor een gemeenschappelijke strijd en tijdens het jaar dat volgde bereidden ze een grote campagne voor, bedoeld voor de verschillende landen van Latijns Amerika. Er werd een actieplan opgezet en de actie werd voorbereid door het maken van folders, reclamecampagne in tijdschriften en het inrichten van een website. Daarnaast werd de Verklaring ‘Verdediging van Leven, Grond en Toekomst’ voorbereid. Hieraan werkten ondermeer mee de organisatie van Guarani-docenten en mensen van CIMI.

In april 2007 kwam in Porto Alegre de Tweede Algemene Vergadering bijeen. De doelstellingen werden er verduidelijkt en men stelde zich unaniem achter het voorstel om te komen tot een grote, gemeenschappelijke campagne.

Bron: CIMI, sept. 2007

Dinsdag 26 Juni, 2007.

Vanavond hebben ongeveer 1200 mensen het gebied in Cabr·b· bezet waar constructie-eenheden van het leger afgelopen maand zijn begonnen met het graven van vaargeulen voor een omleiding van de São Francisco-rivier, het eerste gedeelte van een omstreden project van de federale regering.

Met deze actie willen de bezetters een sta-in-de-weg zijn voor de voortgang van het werk en trachten op deze manier het gebied van het inheemse volk van de TrukŸ, terug te krijgen, een gebied dat hen in eigendom toebehoort.

De 1200 mensen hebben in het gebied hun tenten opgeslagen en er is geen tijd bepaald hoelang zij er zullen blijven. Tot het einde van de dag zal het aantal deelnemers nog aangroeien.

Er bevinden zich vertegenwoordigers van sociale instellingen. volksbewegingen, traditionele groeperingen uit de provincies Minas Gerais, Pernambuco, Sergipe, Alagoas, Bahia en CearŸ. Zij vragen met klem het project te willen stoppen en dat er wordt uitgezien naar toepassing van geÎigende en geschikte technologieÎn voor leven in dit onvruchtbare gebied.

(Een manifest van het kampement in de Portugese taal is te vinden op de site van CIMI: www.cimi.org.br ).

De pas kort geleden geïnstalleerde CNPI (Vrij vertaald: Nationale Commissie voor Inheems Beleid) moet een wetsontwerp over mijnbouw in Inheemse Gebieden gaan bespreken. De inheemse leiders en de vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties uit de commissie hebben gepleit voor het bespreken van dit voorstel tegelijk met het Statuut van de Inheemse Volken, dat al meer dan tien jaar op behandeling wacht in het Congres. Het voorstel werd aangenomen en opgenomen in de agenda voor de volgende vergadering van de CNPI op 12 juli.

Volgens het wetsontwerp moet de ontginning gaan gebeuren door bedrijven, de inheemse gemeenschap zelf of door een samenwerking tussen die twee. Verder impliceert het wetsontwerp dat de getroffen gemeenschap wel eisen aan de ontginningsprojecten kan stellen, maar dat zij deze niet mogen verwerpen. Daarnaast zal 3% van de omzet ten goede komen aan de Inheemse Volken, waarvan de helft naar een door de Funai (regeringsinstantie belast met de bescherming van de Indianen) aangewezen doel zal gaan. De andere helft gaat naar een comitù waar de inheemse gemeenschap deel van uitmaakt. Dit betekent dat slechts 1,5% van de omzet van ontginningsprojecten in Inheemse Gebied naar de getroffen gemeenschap gaat, maar dat deze daar geen directe zeggenschap over zal hebben.

Zowel inheemse leiders als verschillende maatschappelijke organisaties waarschuwen voor de aanzienlijke gevolgen voor het milieu en de leefomstandigheden van de Inheemse Volken van dit wetsontwerp. Als reactie op het voorstel hebben de Yanomami-docenten een brief geschreven aan de CNPI en President Lula waarin zij hun angst uitdrukken voor de gevolgen van het aannemen van het wetsontwerp door het Nationale Congres.

Voor het gehele artikel en een samenvatting van de brief aan de CNPI en de President, zie onder.

Bron: CIMI, Indianenpastoraat. 11 juni 2007
http://www.cimi.org.br/?system=news&action=read&id=2604&eid=257
Vertaling en samenvatting: Taco Schreij

Het slotdocument van de zesde sessie van het Permanent Forum voor Inheemse Kwesties van de VN (25 mei 2007) pleit er voor dat inheemse volken “vooraf, in vrije wil en geïnformeerd” hun toestemming moeten geven voor projecten die in hun gebied plaats vinden. Overheden moeten dit principe toepassen wanneer zij ontwikkelingsprojecten of andere activiteiten willen uitvoeren in inheemse gebieden. Deze oproep getuigt van het sterke geloof van de inheemse volken dat het recht op toegang en beheer van de gemeenschappelijke inheemse gebieden en de natuurlijke rijkdommen van essentieel belang is voor de overleving van de inheemse volken. Garantie van de inheemse gebieden zorgt voor vermindering van armoede, voorkomt conflicten en lost deze op, en zorgt voor goed intern bestuur.

Daarnaast vraagt het Forum aan de General Assembly van de Verenigde Naties om de Verklaring voor Rechten van Inheemse Volken nog tijdens de huidige zitting van de Assembly aan te nemen. Zes maanden geleden werd de goedkeuring van de verklaring, die al wel is aangenomen door de VN Mensenrechtenraad, uitgesteld. Met name ten gevolge van bezwaren van Australië, Canada en Nieuw Zeeland. Afgelopen week diende een groep van Afrikaanse landen een aantal amendementen in. Deze werden door verscheidene inheemse organisaties verworpen als zijnde “onaanvaardbaar en niet in overeenstemming met internationale wetgeving voor de mensenrechten”. Tot op heden is er geen duidelijkheid wat er verder zal gebeuren met de Verklaring.

Tijdens de zesde sessie van het Forum werden tenslotte ook teksten omtrent armoedebestrijding, mensenrechten, en migratie naar de steden, goedgekeurd. Geconstateerd is dat veel regeringen in hun beleid voor armoedebestrijding vaak vergeten te spreken over inheemse volken en dat die volken ook niet deel hebben genomen aan het opstellen van dit beleid. Het Forum benadrukte dat het werken aan de Millenniumdoelstellingen van groot belang is, ook voor de inheemse volken.

Het Permanent Forum kwam bijeen in New York van 14 tot en met 25 mei. Het had de grootste deelname ooit, in totaal 2.500 personen. Het Forum, een subcomité van de Economische en Sociale Raad van de VN, bestaat uit 16 leden en heeft als hoofdtaak om deskundig advies te geven aan de genoemde Raad en aan het VN-apparaat over inheemse kwesties. Verder werkt het aan bewustwording en bevordert het de integratie en coördinatie van activiteiten met betrekking tot inheemse kwesties binnen het apparaat van de VN. Tenslotte bereidt het informatie voor over inheemse kwesties en verspreidt deze.

De Voorzitter van het Forum Victoria Tauli-Corpuz van de Filippijnen zei in de persconferentie: “Kwesties in verband met inheems land en natuurlijke rijkdommen zijn complex, maar de vertegenwoordigers van inheemse volken toonden tijdens de afgelopen twee weken dat zij geen slachtoffers zijn. Zij kwamen niet naar New York om te klagen, nee, zij kwamen om samen te werken en duidelijk advies te formuleren aan overheden en intergouvernementele organisaties over hoe zij kunnen voldoen aan de behoefte van de inheemse volken om te overleven.”

De volgende sessie van het Permanent Forum voor Inheemse Kwesties zal plaatsvinden van 21 april tot 2 mei 2008 in New York.

Bron: http://www.un.org/News/Press/docs//2007/hr4926.doc.htm

In het zojuist verschenen jaarverslag 2007 van Amnesty's verslag van 2007 over de staat van de mensenrechten in de wereld onder meer aandacht voor de Tupinikim en Guarani indianen in hun strijd tegen het bedrijf Aracruz Celulose. Amnesty maakt melding van de gewelddadige ontruiming van enekle indianendorpen door de federale politie. Dertien indianen raakten gewond en twee dorpen zijn afgebrand tijdens een aanval met helikopters, honden, rubberen kogels en traangas. Aracruz Celulose gaf logistieke steun aan de aanval. Positief is dat justitie een zaak won tegen de campagne van Aracruz, die de indianen in een publiciteitscampagne discrimineerde en zwart maakte.

Verder maakt Amnesty melding van de rechtszaak tegen twee verdachten van de moord op Vicente Cañas Costa, een Spaanse Jezuïet die zich inspande voor de inheemse bevolking in de deelstaat Mato Grosso. De moord vond plaats 1987. Justitie erkent nu dat Vicente Cañas Costa werd vermoord en dat in het oorspronkelijke proces grove fouten zijn gemaakt.

Het volledige hoofdstuk over Brazilië (Engels)

Het volledige rapport van Amnesty (Engels)

(Vertaling/samenvatting Bert Ernste)

De leveringen van voedselpakketten aan het inheemse gebied Dourados zijn weer gestart en de overheid treft maatregelen om de situatie in het gebied te regularizeren.

Na de eerste Urgent Action van Amnesty ontkende het Ministerie van Gezondheid dat de sterfgevallen in het inheems gebied Dourados veroorzaakt zouden zijn door ondervoeding, hiermee een arts van Funasa (Fundação Nacional de Saúde - de Nationale Stichting voor Gezondheid), die de baby’s behandelde, tegensprekend.

Funasa liet wel weten dat één van de drie sterfgevallen in feite aan ouderlijke verwaarlozing toe te schrijven was, en niet, zoals in de kranten was geschreven, door ondervoeding was veroorzaakt, NGO’s die in Dourados werken zijn er echter van overtuigd dat ook dit sterfgeval alles te maken heeft met de bredere onderliggende armoede en sociale ontbering van de Kaiowa Guarani.

Publieke aandacht voor de sterfgevallen van de inheemse kinderen heeft uiteindelijk een belangrijke invloed gehad op het overheidsbeleid.

Op 28 maart organiseerde het Federale Openbare Ministerie een overleg met inheemse leiders, antropologen, activisten en federale autoriteiten om oplossingen te bespreken voor de ‘humanitaire crisis’ in Mato Grosso do Sul. Uit het overleg werd duidelijk dat de distributie van voedselpakketten gegarandeerd moest worden en dat de enige oplossing op lange termijn het versnellen van de identificatie en afbakening van inheems land is. In de woorden van een lid van de Guarani-gemeenschap, Ambrósio Vilalba: “dat wat honger bestrijdt is land”. (Quem combate a fome é terra).

Op 19 april, de Dag van de Indiaan (Dia do Índio), deed President Luiz Inácio Lula da Silva de belofte om een interministeriële commissie voor de situatie in Dourados in te stellen, en om te zorgen dat de samenwerking tussen federale organismen, zoals Funai (Fundação Nacional do Índio - Nationale Stichting voor Inheemse kwesties), Funasa en de Ministeries te verbeteren om toekomstige crisissen te verkomen. Ondertussen vragen federale afgevaardigden ook om een parlementair onderzoek naar de sterfgevallen door ondervoeding in het inheems gebied Dourados.

De onlangs benoemde voorzitter van FUNAI, Márcio Meira, bevestigde diezelfde dag in een radiogesprek dat het probleem van ondervoeding in Dourados “uiterst ernstig” was. Hij zei dat hoewel de laatste gezamenlijke actie van de federale overheid en staatsoverheid, het risico van ondervoeding had verminderd, “het land van de Kaiowa Guarani klein is, de situatie zorgelijk en dat wij hier een veel complexer probleem hebben̵. (As terras indígenas são precárias, são pequenas e temos um problema muito mais complexo ali.)

Structurele armoede, het opeen gepakt zijn in klein gebied, en sociale ontbering vragen nog steeds hun tol in Dourados. Volgens Funasa stierf op 25 april in het dorp Bororó wederom een baby van zes weken, Anderson Amarilha, aan een combinatie van ondervoeding, uitdroging en buikgriep.

16th of April 2007, Porto Alegre - Brazil

Meeting in Parque Harmonia in Porto Alegre, Rio Grande do Sul, Brazil, 11-14 April, 2007, we Guarani people present in Brazil, Argentina, Paraguay, Uruguay and Bolivia, with more than 800 persons, wish to make public the historic accounts of our elders and to present our proposals for a better world. In spite of all the violence practiced throughout the past 500 years, we resist. Today we are more than 325 thousand people, one of the major peoples of America. By means of our continental meetings we hold the memory of the struggle of our ancestors and announce the hope for the future we construct with our own hands.

The lack of land is the principle problem afflicting our people. We cannot live without the land and the land cannot live without our people. We form a single body. The absence of land does not permit us to live according to our culture. Our youth are obligated to search for work in other locations not allowing time to learn from our elders.

Our people have always lived with much respect in relation to nature. The true forest is our principal location for construction of our villages and the living of our culture. Without the forest, the water, the rivers and all of the beings that inhabit it, it is not possible for us to live. For millions of years we have lived in this nature, respecting and living with her. Today we perceive, with profound sadness, that there remains little true forest, that the rivers are becoming polluted and the animals becoming extinct. In spite of this, what remains of the true forest is being transformed into reserves and environmental parks; these for us are sacred places, but the non-indigenous impede us from occupying them. This is due to non-Indian greed that needs to destroy everything in order to say that progress is being made. Still today the non-Indian is perceiving that their own land is warming up and could disappear. Our ancients always said that this could happen if nature was not respected. Because of this we affirm that the demarcation of our lands is a good for all humanity, because we will never destroy it.

Our territory, Yvy Rupá, was cut, various times, by borders between nations and states. There have been wars to rob our lands. For this, today, our people are divided between Brazil, Argentina, Uruguay, Paraguay and Bolivia. For us there are no borders. We continue to visit our families and attempt to walk freely as has been done in times past. However, we perceive each time these countries develop policies that prevent us from living our mode. In some countries we are called strangers, foreigners and told that it is not possible to recognize the right to our lands because they do not pertain to us. Just the same, we continue struggling for our territory and for the end of all type of boundary that impedes our living in liberty.

We always develop our education with a base in the values and teachings passed on by our ancients, our place of education and the house of prayer. Today we have schools in nearly all villages, and many schools do not respect our skill in teaching the children, wanting us to learn identically to the non-indigenous. In spite of our having sought laws that guarantee differentiated education, we perceive that some nations and states are not competent to develop the differentiated education. The school needs to be made in our manner, with our professors and programs developed by our people so that they contribute to our communities and that are not of a mode destructive to our culture. We need from nations and states special secretaries with professional competence to attend to the Guarani schools. In the same way, we want health care undertaken respecting our traditional knowledge.

Kardinaal Don Paulo Evaristo Arns heeft op 10 mei tijdens zijn ontmoeting met Paus Benedictus XVI, sinds gisteren op bezoek in Brazilië, een brief overhandigd van de inheemse beweging. Don Paulo willigde het verzoek van Edilson Martins Melgueiro, Baniwa-indianen, in om een document van de Articulatie van Inheemse Volken van Brazilië (Apib) aan de leider van de katholieke kerk te geven. De andere twee keren dat de paus op bezoek was in Brazilië vond er een directe ontmoeting plaats tussen de Indianen en de Paus. Dit keer stond Benedictus XVI daar niet voor open.

De brief spreekt over de strijd van de inheemse volken, de vervolgingen, invasies, moorden, epidemieÎn en het steriliseren van inheemse vrouwen, “een waar proces van genocide”. Maar ondanks dit alles, zijn de inheemse volken de laatste jaren juist weer gegroeid, door hun kracht en verzet. “We hebben altijd voor een pacifistische weg gekozen in onze strijd om onze historische rechten en daarbij vonden we altijd de solidariteit van de kerk, met ontelbare missionarissen in heel het land, aan onze zijde.”

Het document vraagt om haast te maken bij het toekennen van de inheemse gebieden. Op dit moment moet dit voor 61,7% nog geregeld worden. Ook stelt het vragen bij het nieuwe ‘Versnelde Groei Plan’ (PAC) van president Luiz Inácio Lula da Silva. “We zijn niet tegen economische groei van het land, maar we accepteren niet dat het op een manier gebeurt waarbij onze gemeenschappen niet worden gehoord, en onze gebieden, onze rivieren en onze bossen, onze integriteit en onze culturen niet worden gerespecteerd.”

Apib bestaat uit Coiab (Samenwerkende Organisaties van Inheemse Volken uit de Braziliaanse Amazone, waar meer dan 100 organisaties lid van zijn), Apoinme (Samenwerking van Inheemse Volken uit het Noordoosten, de staat Minas Gerais en de staat EspÈrito Santo) en Arpin-Sul (Samenwerking van Inheemse Volken uit het Zuiden).

de brief van de Indianen (in het Portugees)

Voor meer informatie of direct contact ter plaatse:
Edilson Melgueiro - Coiab - +55 61 8167 6331
Priscila Carvalho - Cimi (persvoorlichter, ook engels) - +55 61 9979 6912

• de organisatie en begeleiding van de 1ste Nationale Conferentie over Inheemse Politiek;
• het wetsontwerp uitwerken voor het instellen van de commissie, die een onderdeel van het Ministerie van Jusitie moet gaan vormen;
• het voorstellen van verordeningen, instrumenten, normen en prioriteiten voor de Nationale Inheemse Politiek, zowel als strategi‘n voor begeleiding, monitoring en evaluatie van activiteiten ontwikkeld door organen van de Federale Regering, in overleg met vertegenwoordigers van de de Inheemse Volken;
• het ondersteunen van de verschillende organen en structuren die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de activiteiten die gericht zijn op de inheemse gemeenschappen en daarbij de begrotingskwesties begeleiden zoals vastgesteld in het Meerjarenplan 2004-7;
• voorstellen doen om de wetgeving te actualiseren en de afhandeling van lopende voostellen en andere zaken mbt Inheemse Volken in het Parlement te bespoedigen;
• de deelname van Inheemse Volken versterken bij de formulering en uitvoering van de Inheemse Politiek van de Federale Regering;
• de know how versterken bij de uitvoerders van de Inheemse Politiek.

• de privatisering van de gezondheidszorg, ingezet tijdens de vorige regering en verder uitgewerkt tijdens Lula;
• het uitkleden van een politiek t.a.v. de gezondheidszorg;
• het einde van de eigen bevoegdheid van de regio's om te handelen op het gebied van de zorg.

• Afgelopen jaar zijn slechts acht inheemse gebieden door de regering gehomologeerd; dit betekent dat in totaal nu ongeveer eenderde van de gebieden inderdaad teruggeven zijn aan de Indianen.
• Er zijn sinds januari van dit jaar al 40 Guarani-kinderen in Mato Grosso do Sul gestorven aan ondervoeding.
• 23 Indianen zijn in de eerste helft van dit jaar vermoord.
  Afgelopen twee maanden werden twee Indianen vermoord door de militaire politie en twee door huurmoordernaars. Het geweld tegen Indianen neemt toe (zie ook het Amnesty-rapport elders op deze site).
• Er zijn meer dan 50 voorstellen ingediend om de wet aangaande inheemse rechten, zoals vastgelegd in de Braziliaanse Grondwet van 1988, aan te passen, en niet ten gunste van de Indianen.
• De ontbossing van het Amazonewoud, daar waar de meerderheid van de inheemse volken wonen, is afgelopen jaar met 6% toegenomen (in totaal 26.130 km2), ten gevolge van (illegale) houtkap en de opkomende sojaplantages.